Aktywność fizyczna a redukcja ryzyka raka – czego jeszcze nie wiemy

Lauren E. McCullough, Kathleen M. McClain, Marilie D. Gammon. The Promise of Leisure-Time Physical Activity to Reduce Risk of Cancer Development. JAMA Intern Med. 2016;176(6):826-827

Na łamach JAMA Internal Medcine ukazał się komentarz dotyczący metaanalizy przeprowadzonej przez Moore’a i wsp. (badanie umówione w serwisie). Badacze wykazali w niej, że aktywność w wolnym czasie wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka 13 rodzajów raka, w tym 3 z 4 czołowych nowotworów wśród kobiet i mężczyzn. Ponadto stwierdzono, że większość obserwowanych związków była niezależna od wskaźnika BMI (z wyjątkiem raka wątroby, wpustu żołądka i  endometrium) i palenia (z wyjątkiem raka płuc).

Wcześniejsze badania nie określały precyzyjnie typu aktywności fizycznej (np. praktykowana w wolnym czasie, związana z wykonywanym zawodem, czy obowiązkami domowymi), nie uwzględniały rzadkich nowotworów, a także nie badały problemu zależności z BMI.

Dokładne mechanizmy za pomocą których aktywność fizyczna wpływa na karcynogenezę nie są znane. Rozwiązanie tej kwestii powinno być priorytetem przyszłych badań. Informacje te nie tylko wzmocniłyby biologiczną wiarygodność, ale mogłyby również pomóc w identyfikacji molekularnych celów interwencji terapeutycznej.

Autorzy sugerują, że niezbędne są dodatkowe badania dotyczące wpływu BMI i innych wskaźników masy ciała na związek aktywność fizyczna-rak. Chociaż BMI jest powszechnie używaną miarą otyłości, to inne, jak np. wskaźnik stosunku obwodu talii do obwodu bioder mogą okazać się lepsze w ocenie  tkanki tłuszczowej trzewnej, która jest aktywna metabolicznie i może pełnić integralną rolę w inicjacji i progresji nowotworu.

Inne kwestie, które pozostają niejasne to czas, intensywność i dawka aktywności fizycznej niezbędnej do redukcji ryzyka raka. Prawdopodobne jest, że parametry te są różne w zależności od oczekiwanych rezultatów.  Dla przykładu lekka do umiarkowanej aktywność fizyczna praktykowana na przestrzeni ostatnich lat może zmniejszyć ryzyko raka piersi u kobiet po menopauzie, jeśli zaś chodzi o raka jelita grubego, sugeruje się umiarkowane do intensywnych ćwiczenia wykonywane konsekwentnie w ciągu całego życia.  Obecne zalecenia dotyczące aktywności fizycznej mającej spowodować zmniejszenie częstości  raka są oparte przede wszystkim na badaniach dotyczących układu sercowo-naczyniowego i być może rekomendowany wysiłek jest mniejszy niż jest to konieczne dla istotnej redukcji ryzyka raka.

Biorąc od uwagę możliwość zmniejszenia obciążenia chorobami nowotworami populacji świata poprzez aktywność fizyczną odkrycia dokonane przez Moore’a i wsp. są godne uwagi. Niezbędne jednak jest opracowanie konkretnych strategii pozwalających na jak największą redukcję ryzyka raka.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, czerwiec 2016

Emilia Kudraszew