Niefarmakologiczne metody leczenia bólów okolicy lędźwiowej u osób w wieku podeszłym – medytacja uważności. Badanie randomizowane

Carrington Reid, A.D. Ong i Ch. R. Henderson. Why we need nonpharmacologic approaches to manage chronic lowback pain in older adults. JAMA Intern Med. 2016;176(3):338-339

Przewlekły ból to jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych, źródło niepełnosprawności i znaczących kosztów, zwłaszcza u osób w wielu 65 i więcej lat.

Leczenie przewlekłego bólu w starszym wieku jest trudne z powodu związanych z wiekiem zmian fizjologicznych, współchorobowości, obaw pacjentów przed działaniami niepożądanymi leków a także braku odpowiedniego przeszkolenia lekarzy. Istotną rolę odgrywa również niedostatek „evidence based medicine”- niewielka liczba prac naukowych i ich ograniczenia metodologiczne.

Na łamach JAMA Internal Medicine przedstawiono komentarz redakcyjny poświęcony niefarmakologicznemu leczeniu bólów krzyża u osób w wieku podeszłym. Autor komentarza zwraca uwagę na brak danych z badań klinicznych potwierdzających jednoznacznie skuteczność poszczególnych metod leczniczych, zwłaszcza w grupie osób powyżej 65 roku życia.  Ból, który jest zasadniczym problemem ograniczających sprawność funkcjonalną, rodzi szereg neurofizjologicznych i psychologicznych konsekwencji sprzyjających jego utrwaleniu.

Autor komentarza z zadowoleniem przyjął próbę udokumentowania  w grupie osób powyżej 65 roku życia (n=142),  ze średnio 12-letnim wywiadem bólów krzyża, skuteczności niefarmakologicznej terapii tego problemu. W próbie klinicznej randomizowano uczestników do zwykłego postępowania oraz do technik medytacji uważności (mindfulness meditation) – cotygodniowej terapii grupowa przez 8 tygodni uzupełnionej codziennymi sesjami  indywidualnymi. Wspomniana metoda miała na celu modyfikować zachowania pacjentów, zmniejszać koncentrację uwagi na doznawanych dolegliwościach, uzyskiwać świadomość doznawanych emocji.

Wyniki terapii oceniano po 8 tygodniach i 6 miesiącach. Globalna ocena  dolegliwości bólowych po 6 miesiącach wskazywała na poprawę u 45% poddanych aktywnym formom medytacji oraz u 8% w grupie kontrolnej. Posługując się jednak wskaźnikami niepełnosprawności przewaga aktywnego podejścia zauważalna była tylko w okresie 8 tygodni.

Dane te podkreślają możliwość zastosowania niefarmakologicznych metod w leczeniu przewlekłego bólu u osób w wieku podeszłym. Mogą one stanowić część kompleksowego leczenia tych dolegliwości. Dalsze badania powinny być poświęcone metodom wydłużenia efektu terapeutycznego.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, marzec 2016

Marek Kowrach

 

Dodaj komentarz