Kolonoskopia jako badanie przesiewowe w kierunku raka jelita grubego – wyniki badania NordICC

Michael Bretthauer i wsp. Population-Based Colonoscopy Screening for Colorectal Cancer. A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2016;176(7):894-902

W czterech randomizowanych badaniach wykazano, że prowadzenie badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego przy użyciu sigmoidoskopii zmniejsza umieralność o 22-31%.

Kolonoskopia uważana jest za metodę bardziej skuteczną, ale też bardziej inwazyjną i obarczoną większym ryzykiem powikłań oraz droższą. Nie ma  jeszcze wyników dużych randomizowanych badań populacyjnych oceniających stosunek korzyści do ryzyka, uczestnictwo pacjentów, odsetek wykrytych polipów. Z tego powodu kolonoskopia nie jest rutynowym badaniem przesiewowym w wytycznych europejskich.

W JAMA Internal Medicine opublikowano wstępne wyniki randomizowanego  badania The Nordic-European Initiative on Colorectal Cancer (NordICC) przeprowadzonego wśród 94 959 uczestników w wieku 55-64 lata ze średnim ryzykiem raka jelita grubego w Polsce, Norwegii, Szwecji i Holandii w okresie czerwiec 2009-czerwiec 2014.

Uczestników randomizowano w proporcji 1:2 do grupy zaproszonej listownie do poddania się  kolonoskopii i do grupy kontrolnej.

Z 31 420 osób zaproszonych badanie przesiewowe wykonano u 12 574 (40%). W poszczególnych krajach uczestnictwo wyniosło: Norwegia  60.7%, Szwecja 39,8%, Polska 33% i Holandia 22,9%.

Osiągalność kątnicy (cecum intubation rate, CIR) wyniosła  97.2%. U 9726  (77.4%) zabieg przeprowadzono bez znieczulenia ogólnego.

U jednej osoby (0,01%) doszło do perforacji, u 2 (0,02%) oparzenia śluzówki a u 18 (0,14%) do krwawienia po polipektomii.

Rak jelita grubego rozpoznany został u 62 osób (0,5%), polipy zgodnie z przyjętymi kryteriami zdiagnozowano u 3061 osób (34,7%), w tym u 1304 osób polipy wysokiego ryzyka (10,4%).

Umiarkowany i silny ból po zabiegu wystąpił u 16,7% po insuflacji powietrzem i u 4,2% po insuflacji dwutlenkiem węgla (P < .001).

Zdaniem autorów wskaźnik uczestnictwa był zadowalający, stopień wykrywalności polipów wysoki a ogólna użyteczność badania adekwatna. Zaobserwowano różnice pomiędzy krajami i poszczególnymi lekarzami, co wymaga dalszych badań. Insuflacja powietrzem powinna być zastąpiona dwutlenkiem węgla.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine, 23 maja 2016

Marcin Kargul