Badania bezpieczeństwa kardiologicznego nowych leków przeciwcukrzycowych – czas na zmianę podejścia?

Robert J. Smith1, Allison B. Goldfine, William R. Hiatt. Evaluating the Cardiovascular Safety of New Medications for Type 2 Diabetes: Time to Reassess? Diabetes Care May 2016 39:5 738742

W ostatnich latach zostało zaaprobowanych przez FDA wiele nowych leków przeciwcukrzycowych a kolejne są w procesie rejestracji. Nowe leki przed rejestracją przechodzą ocenę skuteczności hipoglikemizującej oraz ogólnego bezpieczeństwa, a także bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego.

Ten ostatni wymóg wprowadzono w 2008 roku, a motywowany był doniesieniami o działaniach niepożądanych leków przeciwcukrzycowych, przede wszystkim rozyglitazonu. Brano również pod uwagę fakt, że choroby sercowo-naczyniowe stanowią około 70% przyczyn zgonów chorych na cukrzycę a także wzrost śmiertelności przy leczeniu intensywnym zaobserwowany w badaniu ACCORD.

Wytyczne FDA zalecały przeprowadzenie badania o charakterze non-inferiority vs placebo dla wykluczenia nieakceptowanego ryzyka sercowo-naczyniowego badanego leku. Dodatkowo, jeśli cel ten został osiągnięty, wytyczne dopuszczały analizę typu superiority dla wykazania ewentualnych korzyści klinicznych.

Zainicjowano 17 dużych, randomizowanych badań nad lekami z grup inhibitorów DPP-4 (gliptyn), analogów GLP-1 oraz inhibitorów SGLT2 (flozyn), które objęły ponad 140 000 badanych. Do tej pory opublikowano wyniki 5 z nich: SAVOR-TIMI 53 (saxagliptyna), EXAMINE (alogliptyna) TECOS (sitagliptyna) EMPA-REG OUTCOME (empagliflozyna) ELIXA (lixisenatyd).

Wszystkie te badania spełniły podstawowy wymóg FDA non-inferiority odnośnie złożonego punktu końcowego a w przypadku empagliflozyny wykazano korzyści kliniczne w porównaniu z placebo. W badaniach  SAVOR-TIMI 53 i  EXAMINE zaobserwowano możliwy wzrost ryzyka niewydolności serca, wobec czego FDA wydała odpowiednie ostrzeżenia odnośnie stosowania saxagliptyny i alogliptyny.

Ostatnio ukazały się komunikaty prasowe anonsujące zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego wykazane w badaniach z analogami GLP-1: LEADER (liraglutyd) i REWIND (dulaglutyd), ale pełne wyniki tych badań nie zostały jeszcze ogłoszone.

Autorzy artykułu w Diabetes Care stawiają pytanie, czy przy obecnym stanie wiedzy wytyczne FDA prowadzenia badań nad bezpieczeństwem kardiologicznym nowych leków należących do już przebadanych klas mają nadal uzasadnienie, biorąc pod uwagę także ich koszty. Postulują bardzie celowane podejście – zalecanie badań porejestracyjnych ukierunkowanych na szczególne sygnały dotyczące bezpieczeństwa, np. w odniesieniu do niewydolności serca.

Opracowano na podstawie: Diabetes Care, maj 2016

Marcin Kargul

0 replies on “Badania bezpieczeństwa kardiologicznego nowych leków przeciwcukrzycowych – czas na zmianę podejścia?”