Kardiomiopatia takotsubo – czy oprócz „zespołu złamanego serca” istnieje też „zespół szczęśliwego serca”?

Jelena R. Ghadi i wsp. Happy heart syndrome: role of positive emotional stress in takotsubo syndrome. Eur Heart J online (dostępny pełen tekst)

Kardiomiopatia takotsubo (Takotsubo syndrome, TTS), nazywana także “zespołem złamanego serca”, to rzadki zespół objawów ostrej niewydolności serca, niemający podłoża miażdżycowego. Jego etiologia jest słabo poznana, wskazuje się na rolę negatywnych czynników emocjonalnych, takich jak, dla przykładu strata kogoś bliskiego, złość, strach. Obraz kliniczny przypomina ostry zespół wieńcowy. Częstość określa się na 1-2% pacjentów z podejrzeniem ostrego zespołu wieńcowego. Najczęściej występuje u kobiet, w 6. i 7. dekadzie życia. Rokowanie jest z reguły dobre, a do powrotu prawidłowej funkcji skurczowej serca dochodzi w przeciągu 2–3 tygodni. Tym niemniej, w badaniu z 2015 częstość zgonów/rok w długoterminowej obserwacji wynosiła 5,6%.

Powszechnie wiadomo, że silny negatywny stres może wywołać nadmierną stymulację układu współczulnego i/lub nieprawidłowe zahamowanie układu przywspółczulnego, co może prowadzić do arytmii, nagłej śmierci sercowej czy TTS. Rola emocji pozytywnych jest słabiej poznana, tym niemniej zauważono, że niektóre postacie zdarzeń sercowo-naczyniowych występują o 27% częściej w dniu urodzin.

Celem omawianego badania była ocena częstości TTS i charakterystyki pacjentów oraz analiza czynników wywołujących. Wykorzystano dane z międzynarodowego rejestru International Takotsubo (InterTAK) Registry obejmującego 485 przypadków ze zidentyfikowanym bodźcem wywołującym.

Bodźcem tym w 95,9% (n=465) były emocje negatywne a w 4,1% (n=20) emocje pozytywne (urodziny, przyjęcia rodzinne, śluby w rodzinie, niespodziewane odwiedziny, wygrana ulubionego zespołu sportowego).

Kliniczna charakterystyka „zespołu szczęśliwego serca” była zbliżona do „zespołu złamanego serca” – średni wiek 71 vs 65 lat, ból w klatce piersiowej jako objaw dominujący [89.5% (17/19) vs 90.2% (412/457), P = 1.0]. Podobne były zmiany EKG, wyniki badań laboratoryjnych oraz stan po 12 miesiącach.

Zdaniem Dr jeleni Ghadri (University Hospital Zurich, Switzerland), jednej z autorek badania, wyniki mogą prowadzić do zmiany paradygmatu.

„Lekarze powinni mieć świadomość, że bodźce pozytywne mogą nieść z sobą określone ryzyko ostrej choroby serca. Tacy pacjenci powinni być traktowani poważnie w oddziałach ratunkowych”.

Opracowano na podstawie: European Heart Journal, 2 marca 2016

Marcin Kargul