Dylematy farmakoterapii w pierwotnej prewencji sercowo-naczyniowej: jak wpływa na długość życia, jak wielu pacjentów odniesie korzyści – nowe dane

Judith A Finegold i wsp. Distribution of lifespan gain from primary prevention intervention. Open Heart 2016;3 (dostępny pełen tekst)

Decyzja o rozpoczęciu farmakoterapii w ramach pierwotnej prewencji sercowo-naczyniowej jest często trudna. Zgodnie w zaleceniami, powinna być podejmowana w uzgodnieniu z pacjentem.

Klinicystom brakuje jednak danych na temat, w jaki sposób ewentualne wdrożenie farmakoterapii wpływa na długość życia i jak wielu pacjentów odniesie korzyści. Z tego względu często podnoszony przez oponentów prewencji pierwotnej jest fakt, że wielu pacjentów stosować będzie leczenie mimo, że nawet bez leczenia nie wystąpiłby u nich incydent sercowo-naczyniowy.

W piśmie Open Heart opublikowano wyniki symulacji poświęconej temu problemowi. Na podstawie danych dotyczących zgonów w UK obliczono wpływ zastosowania interwencji zmniejszającej śmiertelność sercowo-naczyniową o 30% (jak statyny).

Dla osób w wieku 50 lat z ryzykiem sercowo-naczyniowym na poziomie średniej krajowej, farmakologiczna prewencja pierwotna wydłużyłaby życie o średnio 7 miesięcy. Jednakże, 93% z nich nie odniosłoby korzyści, a pozostałe 7 % uzyskałoby średnio 99 miesięcy życia.

Przy wyższym wyjściowym ryzyku wydłużenie życia byłoby podobne, natomiast większa proporcja pacjentów odniosłaby korzyść.

Rozpoczęcie leczenia w późniejszym wieku, przy wyższym ryzyku powoduje większą redukcję względną zdarzeń sercowo-naczyniowych, ale potencjalne wydłużenie życia jest mniejsze.

Przeprowadzone równolegle badanie preferencji pacjentów pokazało, że wielu z nich zdecydowałoby się na leczenie, biorąc pod uwagę możliwość „wygrania” kilku lat życia (na zasadzie analogii z loterią). Innym obrazowym przykładem może być wykup ubezpieczenia mienia, z którego wypłaty środków też nie każdy skorzysta. Przykłady te mogą być pomocne w komunikacji z pacjentem.

Komentujący wyniki badania Dr Rahul Bahl (University College London) przypomina, że są one tylko hipotetyczną symulacją, chociaż mogą stanowić znaczącą pomoc z w rozmowach z pacjentami. Wyniki sugerują, że wcześniejsze włączenie np. statyn przynosi większe korzyści w odniesieniu do wydłużenia życia. Zalecanie prewencji farmakologicznej  dla w zasadzie wszystkich pacjentów byłoby jednak wnioskiem za daleko idącym.

Opracowano na podstawie Open Heart, 11 marca 2016