Polifarmacja u osób starszych – jakie są trendy? Najnowsze dane z USA

Dima M. Qato i wsp. Changes in Prescription and Over-the-Counter Medication and Dietary Supplement Use Among Older Adults in the United States, 2005 vs 2011. JAMA Int Med online

Polifarmacja nie ma ogólnie przyjętej definicji, określane tak bywa jednoczesne przyjmowanie co najmniej 5 leków lub stosowanie większej ilości leków niż jest to wskazane.

Wiele starszych osób w USA stosuje liczne leki na receptę, preparaty OTC oraz suplementy diety. Osoby takie mają zwiększone ryzyko działań niepożądanych i interakcji lekowych.

W ostatniej dekadzie doszło wielu zmian  regulacyjnych i rynkowych a zakresie farmakoterapii (program refundacyjny Medicare Part D, nowe leki, nowe wytyczne terapii. większa dostępność postaci generycznych, intensywna promocja preparatów OTC i suplementów, publicznie podnoszone obawy o bezpieczeństwo szeroko stosowanych leków jak statyny czy inhibitory pompy protonowej). W JAMA Internal Medicine ukazał się artykuł oceniający polifarmację w okresie 2010/2011 w porównaniu z latami 2005/2006.

W obu okresach badaniom ankietowym poddano reprezentatywną próbę populacji USA w wieku 62-85 lat. Średni wiek wynosił ok. 70-71 lat, kobiety stanowiły 51-53%. Do oceny potencjalnych interakcji służyła baza Micromedex.

Stosowanie co najmniej jednego leku na receptę istotnie wzrosło z 84.1% do 87.7% (P = 0.003). Odsetek osób przyjmujących co najmniej 5 leków na receptę wzrósł z i 30.6% do 35.8% (P = 0.02).

Podczas gdy stosowanie preparatów OTC zmniejszyło się (z 44.4% do 37.9%) to stosowanie suplementów stało się częstsze (z 51,8% do 63.7%). Stosowanie dwóch i więcej suplementów wzrosło z 31.6% do 47.0%(P <0.001)

Licząc trzy kategorie produktów łącznie, co najmniej 5 preparatów przyjmowało 67% w latach 2010/2011 w porównaniu do 53% w latach 2005/2006.

Statystycznie istotne wzrosty odnotowano m.in. dla statyn (z 33.8% do 46.2%), leków przeciwpłytkowych (z 32.8% do 43.0%) i kwasów omega-3 (z 34.7% do 18.6%).

W latach 2010/2011 około u 15,1% badanych stwierdzono ryzyko potencjalnych interakcji w porównaniu do 8,4% w latach 2005/2006.

Zdaniem autorów najważniejsza obserwacja to blisko dwukrotne zwiększenie współstosowania produktów mogących wchodzić w interakcje, co w dużym wynika ze wzrostu o 50% odsetka osób przyjmujących wiele suplementów. Co szósta osoba starszym wieku w USA narażona jest na poważne interakcje lekowe. Niezbędne są działania w celu zredukowania ryzyka wynikającego z polifarmacji.