Wczesna zmiana leku w razie braku poprawy u chorych z epizodem depresji

Andre Tadić i wsp. Randomized Controlled Study of Early Medication Change for Non-Improvers to Antidepressant Therapy in Major Depression – The EMC Trial. Eur Neuropsychopharmacol. 2016 online

Około dwóch trzecich pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne nie wykazuje wystarczającej poprawy przy zastosowaniu pierwszego leku i wymaga zmiany lub augmentacji leczenia.  Nie ma zgodności co do okresu, po którym można ocenić działanie leku.

Historycznie uważa się, że pełna odpowiedź następuje po 6-8 tygodniach i taki okres podaje większość wytycznych terapii. Jednakże, dane z analiz post-hoc badań klinicznych wskazują, że brak odpowiedzi na leczenie można już zauważyć w ciągu pierwszych 14 dni i taki brak odpowiedzi jest czynnikiem predykcyjnym dla wyniku leczenia po 6-8 tygodniach.

Autorzy artykułu przedstawiają wyniki przeprowadzonego w Niemczech pierwszego prospektywnego randomizowanego kontrolowanego badania dotyczącego wczesnej zmiany leku u pacjentów z dużą depresją, u których nie zaobserwowano poprawy po pierwszym leku. Celem badania było ustalenie, czy wczesna zmiana leczenia jest lepsza niż zalecana w standardach leczenia dużego zaburzenia depresyjnego (Major Depressive Disorder, MDD).

Do badania EMC (Early Medication Change) włączono 889 pacjentów z epizodem dużej depresji, 879 otrzymało escitalopram. W grupie leczonych u 192 osób zaobserwowano brak poprawy definiowany jako redukcja o mniej niż 20% w skali HAMD-17 po 14 dniach terapii.

Spośród osób, które nie osiągnęły poprawy, u 97 zmieniono leczenie na wenlafaksynę XR od 15 do 56 dnia terapii, w przypadku utrzymującego się braku poprawy w 28 dniu stosowano augmentację litem od 29 do 56 dnia terapii (grupa EMC). U 95 osób kontynuowano leczenie escitalopramem do 28 dnia, następnie przy braku poprawy zmieniano na wenlafaksynę XR na następne cztery tygodnie, to jest od dnia 29 do 56 (grupa TAU – treatment as usual).

Pierwszorzędowym punktem końcowym była remisja (HAMD-17 < 7) po 8 tygodniach leczenia.
Współczynnik remisji wynosił 24 % w grupie EMC i 16 % w grupie TAU – nie zaobserwowano różnicy statystycznej (p=0.2056).

Szczegółowe analizy czułości dla głównych i dodatkowych punktów końcowych konsekwentnie wykazywały przewagę strategii polegającej na szybkiej zmianie stosowanego leku.

Zdaniem autorów wyniki potwierdziły dane post-hoc z  innych badań sugerujące, że wczesny brak odpowiedzi identyfikuje chorych wymagających zmiany leczenia. Jednakże, zastosowany w badaniu schemat wczesnej zmiany/augmentacji leczenia nie wykazał istotnej statystycznie przewagi w zakresie pierwszorzędowego punktu końcowego. Należy zatem przeprowadzić badania nad innymi strategiami wczesnej zmiany leczenia.

Opracowanie na podstawie: Internet /Luty 2016

Marzena Firlej