Czy poczucie bycia szczęśliwym ma bezpośredni wpływ na wskaźniki umieralności? Badanie The Million Women Study.

Bette Liu i wsp. Does happiness itself directly affect mortality? The prospective UK Million Women Study. Lancet 2016; 387: 874–81 (dostępny pełen tekst)

Istnieją doniesienia, że poczucie szczęścia (happiness) oraz podobne mierniki dobrego samopoczucia (wellbeing) wiążą się ze zmniejszoną umieralnością, zwłaszcza z powodów sercowo-naczyniowych. Postulowane mechanizmy związku przyczynowego to wpływ na wydzielanie kortyzolu czy funkcjonowanie układu immunologicznego.

Zagadnienie to  budzi jednak kontrowersje. Poczucie nieszczęścia (unhappiness) może wiązać się z niezdrowym stylem życia (palenie, duże spożycie alkoholu, otyłość, nieaktywność fizyczna). Jeszcze istotniejszy jest związek złego stanu zdrowia (zwiększającego ryzyko zgonu) z poczuciem nieszczęścia. W ten sposób zależność umieralności do poczucia szczęścia nie miałaby bezpośrednio przyczynowego charakteru.

W The Lancet opublikowano wyniki pracy poświęconej tym zagadnieniom, w ramach badania The Million Women Study.

Jest to prospektywna obserwacja kohorty brytyjskich kobiet zrekrutowanych w latach 1996-2001, oceniająca na podstawie elektronicznych baz danych wskaźniki umieralności. Trzy lata po włączeniu do obserwacji uczestniczki wypełniały kwestionariusz samooceny własnego stanu zdrowia, poczucia szczęścia, odczuwanego stresu, poczucia kontroli nad własnym życiem i poczucia bycia zrelaksowanym.

Podstawowa analiza wyników dotyczy umieralności ogólnej oraz z powodu choroby niedokrwiennej serca i nowotworów w grupie kobiet wyjściowo bez chorób serca, udaru, POChP i raka. Porównywano umieralność u kobiet oceniających się jako nieszczęśliwe (szczęśliwe czasem, rzadko lub nigdy) z oceniającymi się jako szczęśliwe przez większość czasu lub zwykle, z uwzględnieniem w analizie regresji Coxa własnej oceny stanu zdrowia i czynników związanych ze stylem życia.

Spośród 719 671 kobiet (mediana wieku 59 lat), 39% (282 619) określiło się jako szczęśliwe przez większość czasu, 44% (315 874) zwykle szczęśliwe a 17% (121 178) jako nieszczęśliwe Podczas 10 lat obserwacji zmarło 4% (31 531) uczestniczek.

Wyjściowy zły stan zdrowia w samoocenie ścisłe korelował z poczuciem nieszczęścia. Jednakże, po uwzględnieniu czynników takich jak samoocena stanu zdrowia, leczenie nadciśnienia, cukrzycy, astmy, depresji i zaburzeń lękowych oraz czynników społeczno-demograficznych i związanych ze stylem życia, poczucie nieszczęścia nie wiązało się ze zwiększoną umieralnością. Współczynniki skorygowanego ryzyka względnego dla porównania nieszczęśliwe vs szczęśliwe wyniosły dla umieralności: ogólnej 0·98, 95% CI 0·94–1·01, z powodu choroby niedokrwiennej serca 0·97, 0·87–1·10 a z powodu nowotworów 0·98, 0·93–1·02. Podobnie nie wykazano bezpośredniego wpływu na śmiertelność innych ocenianych parametrów jak stres czy poczucie kontroli.

Zdaniem autorów, u kobiet w średnim wieku zły stan zdrowia może powodować poczucie nieszczęścia. Po uwzględnieniu tej zależności i skorygowaniu o inne potencjalne czynniki zakłócające, poczucie szczęścia i inne mierniki dobrego samopoczucia nie wydają się mieć bezpośredniego wpływu na wskaźniki umieralności.

Opracowano na podstawie: Lancet, 27 lutego 2016

Marcin Kargul

0 replies on “Czy poczucie bycia szczęśliwym ma bezpośredni wpływ na wskaźniki umieralności? Badanie The Million Women Study.”