Ery epidemiologiczne na przestrzeni wieków a leczenie nadciśnienia w 21 wieku

Jacques Blacher i wsp. From epidemiological transition to modern cardiovascular epidemiology: hypertension in the 21st century. Lancet online

Artykuł w The Lancet poświęcony jest leczeniu hipotensyjnemu w 21 wieku w kontekście ewoluującej epidemiologii.

Teoria przejścia epidemiologicznego (epidemiological transition) sformułowana przez Omrana w 1971 r. opisuje zmiany przyczyn zgonów i długości życia ludzi na przestrzeni wieków.

Na początku była era zarazy oraz głodu („age of pestilence and famine”) – umieralność była wysoka, oczekiwana długość życia wynosiła 20-40 lat.

Kolejnym okresem była era ustępujących chorób zakaźnych („age of receding pandemics”), której początek wiązany jest z rewolucją przemysłową. W tym czasie wskaźniki umieralności stopniowo spadały a epidemie stawały się coraz rzadsze. Średnia długość życia stale zwiększała się  do ok. 50 lat a główne przyczyny zgonów nadal stanowiły gruźlica, tyfus, cholera i inne choroby zakaźne.

W 20 wieku rozpoczęła się era przewlekłych chorób niezakaźnych („age of degenerative and man made diseases”) – era chorób degeneracyjnych i chorób ze zużycia, wynikających z zachowań człowieka. Długość życia to 60-80 lat a główna przyczyna zgonów to choroby sercowo-naczyniowe (CVD).

Niektórzy wyróżniają trwającą obecnie w krajach rozwiniętych erę walki o zdrową starość („age of healthy aging”) – ponad 90% ludności przeżywa ponad 65 lat. Średnia długość życia sięga powyżej 80 lat.

Choroby sercowo-naczyniowe są nadal czołową przyczyną zgonów na świecie, ale wskaźniki umieralności stale spadają od trzech dekad. Z tego powodu w niektórych krajach rozwiniętych, jak Francja, najczęstszą przyczyną zgonów stały się choroby nowotworowe.

Do zgonów sercowo-naczyniowych dochodzi w coraz starszym wieku, np. z powodu niewydolności serca (HF) średnio w wieku 88 lat. Relatywnie częstsze są także zgony z powodu zaawansowanej choroby sercowo-naczyniowej (HF, arytmie, niewydolność nerek, demencja) a rzadsze z powodu zawałów i udarów.

Nadciśnienie pozostaje najistotniejszym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego a leczenie hipotensyjne może nie tylko zmniejszyć ryzyko zawałów i udarów, ale także znacząco zwolnić rozwój   zaawansowanych chorób sercowo-naczyniowych i wydłużyć życie.

Zdaniem autorów wobec powyższych trendów konieczne jest nowe podejście do leczenia nadciśnienia. Powinno ono opierać się na:

– wczesnym rozpoczynaniu leczenia
– bardziej ambitnych celach terapeutycznych, zwłaszcza we wczesnej fazie
– szerszym stosowaniu metod pomiaru takich jak ciśnienie tętna i ciśnienie centralne
– szerszym stosowaniu leczenia skojarzonego we wszystkich stadiach
– uwzględnieniu zmian fizjologicznych zachodzących wraz z wiekiem przy wyborze leków

Opracowano na podstawie: Lancet, 5 lutego 2016

Marcin Kargul

 

0 replies on “Ery epidemiologiczne na przestrzeni wieków a leczenie nadciśnienia w 21 wieku”