Strategie postępowania w zespole odstawienia po lekach przeciwdepresyjnych – przegląd piśmiennictwa.

Emma Wilson, Malcolm Lader. A review of the management of antidepressant discontinuation symptoms. Ther Adv Psychopharmacol 2015;1–12

Wiele publikacji potwierdza występowanie objawów odstawiennych związanych z zaprzestaniem przyjmowania leków przeciwdepresyjnych. Jest to dość powszechne zjawisko, dlatego wskazówki jak go uniknąć wydają się kluczowe zarówno dla lekarzy jak i pacjentów. Autorzy publikacji dokonali przeglądu dostępnej literatury dotyczącej najlepszych metod kończenia terapii lekami przeciwdepresyjnymi, tak aby uniknąć pojawienia się nieprzyjemnych objawów.

Przeanalizowano dostępną literaturę ( PubMed/MedLine) z ostatnich dziesięciu lat, z czego wybrano 18 najważniejszych artykułów.

Wnioski wynikające z dokonanego przeglądu:

– po długotrwałym stosowaniu leków przeciwdepresyjnych niezbędna jest stopniowa redukcja dawki, szczególnie u pacjentów, którzy doświadczali ciężkich objawów depresji.

– zespół odstawienia występuje rzadziej i jest mniej nasilony w przypadku stosowania leków o dłuższym okresie półtrwania np. fluoksetyny, dlatego przy stosowaniu SSRI rekomenduje się zmianę na ten lek jeśli obawiamy się zwiększonego ryzyka wystąpienia zespołu odstawienia.

– podkreśla się potrzebę edukacji pacjentów i wsparcia podczas kończenia leczenia farmakologicznego. Terapia poznawczo–behawioralna może być użytecznym narzędziem ułatwiającym pacjentom radzenie sobie w tym okresie.

Istnieją doniesienia, że w przypadku niektórych nowych leków, jak agomelatyna, nie obserwuje się zespołu odstawienia. Wykazano to  badaniu porównawczym z paroksetyną przy użyciu kwestionariusza DESS ( Discontinuation-Emergent Signs and Symptoms).

Autorzy publikacji zwracają uwagę na brak odpowiednich, kontrolowanych badań dotyczących strategii wycofywania się ze stosowania leków przeciwdepresyjnych, które pozwoliłyby stworzyć konkretne wytyczne postępowania – jak dotychczas wydaje się to bardziej sztuką niż opartą na faktach wiedzą.

Opracowanie na podstawie : Therapeutic Advances in Psychopharmacology,  grudzień 2015

Marzena Firlej