Depresja, lęk, stres i motywacja w czasie rzucania palenia.

Pawlina MM i wsp. Depression, anxiety, stress, and motivation over the course of smoking cessation treatment. J Bras Pneumol.2015;41 (5):433-439 (dostępny pełen tekst)

Palenie jest aktualnie uznawane za chorobę przewlekłą spowodowaną uzależnieniem od nikotyny i będąca jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju wielu innych schorzeń. Ocenia się, że rocznie palenie jest przyczyną 6 milionów zgonów na świecie.

W ostatnich dekadach odsetek osób palących w wielu krajach znacząca spada. W Brazylii, gdzie przeprowadzono omawiane badanie, w latach 1989-2008 odsetek palących zmniejszył się z 32% do 17,1%.

Wytyczne dotyczące pomocy w zaprzestaniu palenia zalecają stosowanie wsparcia psychologicznego w połączeniu z farmakoterapią z użyciem preparatów nikotynozastępczych, bupropionu lub warenikliny, co zwiększa szansę na sukces w walce z nałogiem.

Uważa się, że niepowodzenia w rzucaniu palenia mogą wiązać się wysokim poziomem lęku, obniżeniem nastroju i objawami stresu jak również niskim poziomem motywacji do pozbycia się nałogu.

Autorzy artykułu przedstawiają wyniki badania przeprowadzonego w Brazylii na grupie 142 pacjentów, którzy zdecydowali się na udział i ukończyli sześciomiesięczny program mający pomóc w rzuceniu palenia. Wszyscy uczestnicy programu otrzymywali nikotynową terapię zastępczą, bupropion oraz uczestniczyli w sesjach grupowej terapii poznawczo- behawioralnej. W trakcie programu odpowiednimi skalami trzykrotnie oceniano poziom lęku, objawów depresji, stresu i motywacji.

Spośród wszystkich 142 uczestników programu po 6 miesiącach 81 osobom (57%) udało się skutecznie rzucić palenie. Ogółem zaobserwowano zmniejszający się poziom leku, depresji i stresu i zwiększenie motywacji w trakcie programu. Zmiany te były wyraźniejsze u osób, u których odnotowano sukces terapeutyczny.

W dyskusji autorzy omawiają m.in. problem stresu. Palacze utrzymują, że palenie ma dla nich działanie uspokajające i niwelujące stres. Jednakże paradoksalnie, poziom stresu u osób palących jest większy niż u niepalących. Relaksujący efekt palenia jest szybki ale przemijający, wiąże się ze stężeniem nikotyny we krwi, kiedy się ono obniża napięcie i drażliwość powracają. Podczas rzucania palenia poziom stresu może być podwyższony przez pierwsze 14 dni abstynencji, co wiąże się z objawami abstynencyjnymi, po tym czasie ulega obniżeniu.

Opracowano na podstawie: Journal of Brasilian Pulmonology, październik 2015

Marzena Firlej