Doniesienia medialne a przestrzeganie zaleceń farmakoterapii statynami – nowe badanie z Danii

Sune Fallgaard Nielsen, Børge Grønne Nordestgaard. Negative statin-related news stories decrease statin persistence and increase myocardial infarction and cardiovascular mortality: a nationwide prospective cohort study. Eur Heart J online (dostępny pełen tekst)

W Danii z wykorzystaniem elektronicznych baz danych przeprowadzono badanie dotyczące czynników związanych z wczesną dyskontynuacją leczenia statynami przez pacjentów.  Z całej duńskiej populacji wykorzystano dane 674 900 osób w wieku co najmniej 40 lat, które w latach 1995-2010 rozpoczęły leczenie statynami, obserwacja trwała do końca 2011 roku (mediana 4,3 roku).

W omawianym czasie odsetek osób przyjmujących statyny wzrósł z 1% do 11% a częstość wczesnej (w pierwszych 6 miesiącach) dyskontynuacji z 6% do 18%.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko dyskontynuacji były: negatywne informacje w mediach (o 9%), kolejny rok kalendarzowy (o 4%), większa dawka początkowa (o 4%), płeć męska (o 5%), mieszkanie w mieście (o 13%) i inna niż duńska narodowość (o 67%).

Czynnikami zmniejszającymi ryzyko dyskontynuacji były pozytywne informacje w mediach (o 8%) oraz wyjściowo choroba sercowo-naczyniowa (o 27%) i cukrzyca (o 9%).

W trakcie obserwacji  osoby, które przerwały leczenie, miały większe ryzyko względne zawału o 26% oraz zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych o 18%.

Zdaniem  Steva Niessena z Cleveland Clinic wyniki są bardzo niepokojące. Pacjenci zaprzestają leczenia na podstawie złej jakości krytycznych doniesień ze źródeł o niskiej wartości naukowej. Doniesienia negatywne dominują nad pozytywnymi, w wyszukiwarce Google jest kilkukrotnie więcej stron po wpisaniu „statin side effects” niż „statin benefits”.

Co więcej, pacjent rozpoczynający leczenie statynami może odczuwać bóle mięśniowe, co w połączeniu z doniesieniami medialnymi może skłonić go do zaprzestania leczenia. Towarzystwa kardiologiczne powinny w szerszym zakresie prowadzić publiczną edukację na temat korzyści leczenia hipolipemicznego.

W opinii Grønne Nordestgaarda, jednego z autorów badania, wyniki wskazują na potrzebę stworzenia schematów postępowania zwiększającego wczesne stosowanie się do zaleceń lekarskich. Ponadto:

Ważne jest, aby klinicyści ustawicznie informowali swoich pacjentów o wszystkich potencjalnych działaniach niepożądanych, w tym bólach mięśniowych … (i) o wszystkich pozytywnych efektach leczenia statynami w odniesieniu do sercowo-naczyniowej chorobowości i śmiertelności, oraz o tym, że korzystny efekt u większości pacjentów przeważa nad działaniami niepożądanymi.

Opracowano na podstawie: European Heart Journal, 2 grudnia 2015

Marcin Kargul