Komputer w gabinecie lekarskim a komunikacja z pacjentem – pomoc czy przeszkoda

Richard M. Frankiel.  Computers in the Examination Room. JAMA Intern Med online

Proces informatyzacji jaki dokonał się w ostatnich dekadach ma niewątpliwie olbrzymie znaczenie dla postępu w medycynie. Wprowadzenie komputerów do gabinetów lekarskich przyniosło wiele pozytywnych zmian, jak chociażby redukcję błędów w stosowaniu leków. W ostatnim czasie pojawiają się jednak także negatywne głosy dotyczących komputeryzacji, zwłaszcza wpływu na relację lekarz-pacjent. Badania naukowe pokazują, że negatywne skutki dotyczą szczególnie pacjentów o niskiej świadomości zdrowotnej, a jak wiemy opieka nad tą grupą jest najtrudniejsza.

Znaczenie bezpośredniego kontaktu w procesie zapewniania opieki pozostaje nieocenione. Autor artykułu opublikowanego na łamach JAMA Internal Medicine przedstawia w postaci akronimu POISED, opracowane na podstawie dostępnej literatury oraz własnych doświadczeń, zalecenia mające pomóc umacnianiu i rozwojowi dobrych nawyków dotyczących użycia komputera w praktyce lekarskiej.

Prepare. Przygotowanie do wizyty jest kluczem do efektywności i zaufania wśród pacjentów oraz pozwala więcej czasu poświęcić na interakcję z pacjentem.

Orient. Zdaniem autora warto jest spędzić pierwsze 1 – 2 minuty na dialogu z pacjentem bez użycia komputera, a następnie uprzedzić chorego o zamiarze jego użycia. W analizie dotyczącej potencjalnych błędów w sztuce lekarskiej takie postępowanie wiązało się z rzadszym skargami pacjentów.

Information Gathering. Badania wskazują, że używanie komputera w części wizyty poświęconej zbieraniu wywiadu jest korzystną praktyką. Co więcej, przerwy w pisaniu mogą być postrzegane są przez pacjentów jako umniejszanie wagi ich dolegliwości – decyduje wyczucie czasu.

Share. Obrócenie ekranu komputera, aby pacjenci mogli zobaczyć co zostało zapisane ma podwójną korzyść. Podkreśla partnerstwo a także pomaga weryfikacji, czy lekarz właściwie zrozumiał co pacjent mówił i miał na myśli.

Educate. Komputer może być przydatną pomocą dydaktyczną. Za jego pomocą takie informacje jak waga pacjenta, ciśnienie tętnicze czy na przykład stężenie glukozy we krwi mogą być pokazane jako histogram i stać się podstawą do rozmowy na temat dobrych nawyków zdrowotnych.

Debrief. Nie należy zakładać, że zalecenia wydane pacjentom są całkowicie jasne i zrozumiałe. Odpowiednie aplikacje komputerowe mogą być pomocne przy weryfikacji zrozumienia zaleceń.

Nowoczesność w gabinecie lekarskim jest jak najbardziej potrzebna. Nie należy jednak zapominać że komputer jest to narzędzie które ma ułatwiać pracę lekarza, wpływać na jej jakość, a nie stanowić bariery zwłaszcza w zakresie komunikacji.

Opracowano na podstawie: JAMA Internal Medicine,  30 listopada 2015

Emilia Kudraszew