Historia zaburzeń lękowych: od Hipokratesa do DSM

Marc- Antoine Crocq. A history of anxiety: from Hippocrates to DSM. Dialogues Clin Neurosci. 2015 (3): 319–325  (dostępny pełen tekst)

Na łamach „Dialogues in Clinial Neuroscience” ukazał się artykuł opisujący historię nozologii zaburzeń lękowych. Autor zwraca uwagę, że już starożytni Grecy i Rzymianie zakwalifikowali patologiczny lęk do zaburzeń medycznych. W Corpus Hippocraticum opisywane były objawy fobii u mężczyzny imieniem Nikanor, który odczuwał lęk przed dźwiękiem gry na flecie. Przytoczono również opisywane przez Cycerona i Senekę sposoby radzenia sobie z zaburzeniami lękowymi, które zbytnio nie odbiegają od dzisiejszej poznawczej psychoterapii lęku. Seneka zalecał, aby radzić sobie z lękiem przez skupienie się na „tu i teraz”. Dzisiaj skupienie na obecnej chwili jest kluczem techniki medytacji mindfulness.

Słowo lęk (anxietas) pochodzi od łacińskiego rzeczownika angor korespondującego z czasownikiem ango (kurczyć się). We francuskim, tak jak i w innych językach romańskich, często odróżnia się anxiete (lęk) od angoisse (niepokój). Joseph Levy-Valensi francuski profesor psychiatrii, który zginął w Auschwitz, definiował „anxiete” w swoim podręczniku psychiatrii jako mroczne i stresujące uczucie oczekiwania. „Angoisse” miało być doświadczane przez skurcz mięśni np. skurcz oskrzeli, płytki oddech, pochwica itp.

We współczesnej klasyfikacji DSM miejsce zaburzeń lękowych  zmieniało się wraz z kolejnymi edycjami. W DSM-I (1952) lęk był praktycznie synonimem „zaburzeń psychoneurotycznych”. W DSM-II nadrzędną kategorię, do której zaliczano zaburzenia lękowe stały się Nerwice. W DSM-III rozdział dotyczący zaburzeń lękowych zawierał (i) Fobie, (ii) Stany lękowe i nową kategorię: (iii) PTSD. W DSM-IV pojawiły się rozpoznania: zaburzeń depresyjno-lękowych mieszanych oraz ostrej reakcji na stres. DSM-V podzieliło zaburzenia lękowe na 3 spektra: zaburzenia lękowe, OCD oraz zaburzenia związane z traumą i stresem.

Opracowanie na podstawie Dialogues in Clinial Neurosciencenternet,  wrzesień 2015

Magdalena Wilk-Maciejewska

Dodaj komentarz