Wpływ wprowadzenia klasyfikacji DSM-5 na epidemiologię zaburzeń nastroju

 

Jules Angst, Vladeta Ajdacic – Gross, Wulf Rossler.  Klasyfikacja zaburzeń nastroju. Psychiatr.Pol.2015; 49(4): 663-671 (dostępny pełen tekst)

Autorzy artykułu dokonują przeglądu  zmian sposobu klasyfikowania zaburzeń nastroju pokazując dynamikę i płynność rozwoju kategorii diagnostycznych.

W podanych w DSM -5 najnowszych definicjach zaburzeń nastroju nie wyklucza się już manii/ hipomanii wywołanej przez leki antydepresyjne jako kryterium zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I/II. Ponadto dodano zwiększoną energię/aktywność do dwóch objawów nastroju z wcześniejszych edycji (podniecenia/euforii i drażliwości) jako kryterium wyjściowe A dla rozpoznania zaburzenia dwubiegunowego. DSM-5 wprowadza również nową hierarchię objawów: podczas gdy do tej pory jeden z podanych dwóch objawów nastroju był konieczny do postawienia diagnozy zaburzenia dwubiegunowego, teraz są one uwzględniane tylko w połączeniu ze zwiększoną energią/aktywnością.

Dane uzyskane z badania BRIDGE (Bipolar Disoredrs Improving Diagnosis Guidance and Education) – międzynarodowego projektu obejmującego 5 635 pacjentów z 18 krajów z epizodem dużej depresji ((Major Depressive Episode- MDE) leczonych z powodu ciężkiego zaburzenia depresyjnego (Major Depressive Disorders –MDD) lub zaburzenia afektywnego  dwubiegunowego  (Bipolar Disorder, BP) pokazały, że konsekwencje tej zmiany są znaczące. Na podstawie nowych kryteriów DSM-5 rediagnozowano 84 (12,26%) z 685 pacjentów z początkowym rozpoznaniem w oparciu o DSM-IV zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I na  MDD oraz 170 (78%) a 218 pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym typu II na MDD. Było to bezpośrednim wynikiem nowej hierarchizacji dotyczącej objawów zwiększonej energii/aktywności.

Jednocześnie znacznie więcej przypadków epizodów dużej depresji  zdiagnozowano jako zaburzenie afektywne dwubiegunowe: 1 513 (32%) pacjentów z MDD wg. DSM-IV zostało zakwalifikowanych na podstawie DSM-5 jako osoby cierpiące na zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I (BP-I) (N=734) lub zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu II (BP-II) (N=779).

Ta zmiana diagnozy była głównie spowodowana uwzględnieniem manii/hipomanii wywołanej pod wpływem leków przeciwdepresyjnych.

Zastosowanie kryteriów DSM-5 zmniejsza więc przewagę MDD w stosunku do BP w badanej grupie w ramach programu BRIDGE z 84% (DSM-IV) do 57,1%.

Powszechnie uznaje się ,że ciężkie zaburzenie depresyjne (MDD) wg DSM-IV było diagnozowane przesadnie często, natomiast zaburzenia afektywne dwubiegunowe typu II zbyt rzadko z uwagi na trudności w identyfikacji hipomanii.

Prawidłowa diagnoza hipomanii jest bardzo ważna: jej rozpoznanie u pacjentów z depresją jest poważnie zaniedbywane, co może także tłumaczyć gorszą odpowiedź na leczenie. Zdefiniowanie hipomanii pozostaje trudnym problemem. Istnienie niekorzystnych konsekwencji hipomanii jest ważne dla jej diagnozowania, ale ich brak nie wyklucza rozpoznania, ponieważ sami pacjenci często nie są świadomi niekorzystnych skutków ich hipomaniakalnych zachowań. W takiej sytuacji cenne byłyby dane pochodzące od mogących dokonać adekwatnej oceny osób trzecich, jednak najczęściej takich danych brak.

Klasyfikacja zaburzeń nastroju jest nadal kwestią złożoną i problematyczną. Do tej pory MDD zdominowało wszystkie inne zaburzenia nastroju w zakresie wskaźników rozpowszechnienia i obciążenia ekonomicznego. Nowsze wyniki przedstawione przez autorów opracowania sugerują niedoszacowanie występowania zaburzeń afektywnych dwubiegunowych.

Opracowanie na podstawie: Psychiatria Polska, listopad 2015

Marzena Firlej

 

 

 

Dodaj komentarz