Co nam mówią statystyki zgonów w USA w ostatnich dekadach – komentarz

Michael McGinnis. Mortality Trends and Signs of Health Progress in the United States. Improving Understanding and  Action. JAMA. 2015;314:1699-1700.

Na łamach czasopisma JAMA ukazał się komentarz dotyczący artykułu Ma i wsp. na temat zmian we wskaźnikach umieralności dokonujących się wśród mieszkańców Stanów Zjednoczonych. Ocena została dokonana w oparciu o dane statystyczne z okresu pomiędzy 1969 a 2013 rokiem.

W tym czasie standaryzowany współczynnik śmiertelności (na 100 000 osób) dla zgonów ze wszystkich przyczyn zmniejszył się o 42,9% (z 1278.8 do 729,8), z czego najbardziej znaczący spadek dotyczył zgonów z powodu udaru mózgu (77%) oraz chorób serca (67,5%). Duże spadki odnotowano również w przypadku śmierci spowodowanej nieumyślnymi urazami (39,8%), rakiem (17,9%), cukrzycą (16,5%). Z drugiej strony, autorzy donoszą, że śmiertelność w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc (POCHP) wzrosła dwukrotnie.

Podobne rezultaty dotyczyły populacji poniżej 75 roku życia, poza POCHP gdzie wskaźnik śmiertelności nieznacznie spadł w ostatnich latach, co wiązane było z coraz rzadszym nikotynizmem. Z kolei zgony z powodu cukrzycy wykazują w ostatnim czasie tendencję rosnącą wiązaną z epidemią otyłości.

Mimo że powyższe wyniki sugerują właściwe kierunki zmian  w opiece zdrowotnej, dla określenia dalszych priorytetów zdrowotnych niezbędnym jest się uzupełnienie danych, nie ujętych w raporcie, między innymi dotyczących otępienia, problemów zdrowia psychicznego, zakażeń HIV. W latach 2000-2013 ilość zgonów z powodu choroby Alzheimera wzrosła o dwie trzecie a z powodu samobójstw o jedną trzecią. Zakażenie HIV było powodem 50000 zgonów w 1995 r. i 7000 w 2013 r.

Wskaźniki śmiertelności wydają się być najbardziej znaczącym markerem w ocenie zdrowia oraz skuteczności opieki zdrowotnej, jednak nie wystarczającym. Ze względu na coraz szybciej starzejące się społeczeństwo w rozważaniach powinny znaleźć się informacje dotyczących również wieku zachorowania, nasilenia i czasu trwania chorób. Autorzy komentarza zwracają uwagę na rozbieżności wskaźników ze względu na rasę, pochodzenie etniczne, status społeczno-ekonomiczny itp., co również powinno być elementem analizy danych statystycznych.

Wyzwaniem dla lekarzy jest pomoc w tworzeniu jak najbardziej wiarygodnych baz danych dotyczących chorób i śmiertelności. Konieczne jest stworzenie grup czy systemów wskaźników dających rzetelny pogląd na trendy w jakości opieki zdrowotnej, możliwości poprawy stanu zdrowia społeczeństwa czy też pozwalających wytyczać nowe kierunki w opiece nad pacjentem.

Opracowano na podstawie: JAMA, 27 października 2015

Emilia Kudraszew

Dodaj komentarz