Stopień wyrównania cukrzycy po dołączeniu do metforminy innych leków przeciwcukrzycowych – badanie populacyjne z Danii

Reimar W. Thomsen i wsp. Early glycaemic control in metformin users receiving their first add-on therapy: a population-based study of 4,734 people with type 2 diabetes. Diabetologia (2015) 58:2247-2253

Pomimo dostępności coraz szerszego wachlarza doustnych leków przeciwcukrzycowych metformina wciąż pozostaje lekiem pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy typu 2. Początkowo stosowana w monoterapii, przy niewystarczającej skuteczności i nieosiągnięciu założonych celów ( HbA1c ) w skojarzeniu z drugim lekiem przeciwcukrzycowym. Randomizowane badania pokazują, że dodanie innego doustnego leku przeciwcukrzycowego (OAD, Oral Anti-Diabetic) do metforminy powoduje obniżenie poziomu HbA1c o około 1%. Niemniej jednak liczba prac naukowych bezpośrednio porównujących różne OAD jest ograniczona i nie są dostępne dowody ułatwiające wybór leku który miałby być stosowany w skojarzeniu z metforminą.

Na łamach czasopisma Diabetologia ukazała się praca w której zbadano skuteczność leków dołączanych do metforminy jako lek drugiego rzutu.  To kohortowe badanie zostało przeprowadzone w północnej Danii w latach 2000-2012. Włączono 4734 osób, które po rozpoczęciu leczenia metforminą w monoterapii otrzymały w ciągu 3 lat dodatkowo drugi OAD lub insulinę. Osiągnięcie zalecanych celów HbA1c oceniano w okresie 6 miesięcy od rozpoczęcia terapii skojarzonej. W analizie regresji  uwzględniono heterogeniczność grupy pacjentów ( min. wiek, płeć, wyjsciowe HbA1c, choroby towarzyszące, czas trwania cukrzycy).

Przed intensyfikacją leczenia mediana HbA1c wynosiła 8,0%. Po dodaniu pochodnych sulfonylomocznika (SU) zmniejszyła się o 1,2% , inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4) o 0,8%, agonistów receptora peptydu glukagonopodobnego 1 (GLP-1) o 1,3%, innych nieinsulinowych leków o 0,9%  i 2,4% po włączeniu insuliny. W porównaniu z dodaniem pochodnych SU osiągnięcie poziomu HbA1c <7%  było częstsze przy dołączeniu analogów GLP-1 (skorygowany RR [ARR] 1,10; 95% CI: 1,01, 1,19), a rzadsze dla inhibitorów DPP-4 (ARR 0,94; 95% CI: 0,89, 0,99), innych leków (ARR 0,86; 95% CI: 0,77, 0,96) oraz insuliny (ARR 0,88; 95% CI: 0,77, 0,99).

Odsetek pacjentów którzy osiągnęli poziom HbA1c <7% zwiększył się z 46% w latach 2000-2003 do 59% w latach 2010-2012. W grupie pacjentów w wieku <65 lat bez chorób współistniejących. osiągnięcie poziomu HbA1c <6,5%  pozostało na poziomie 30%.

Wyniki badania badania populacyjnego nie odbiegają w dużym stopniu od otrzymanych w badaniach z randomizacją, pomimo tego że włączona populacja nie była dobierana w sposób bardzo restrykcyjny. Niestety zindywidualizowane podejście do pacjenta po włączeniu metforminy pozostaje dalej trudnym wyzwaniem a  wielu pacjentów (41%) nie osiąga zalecanych celów HbA1c po intensyfikacji leczenia.

Opracowano na podstawie: Diabetologia, październik 2015
Emilia Kudraszew