Związek pomiędzy paleniem tytoniu po zawale serca a jakością życia oraz nasileniem dławicy.

DM. Buchanan, SV. Arnold, KL. Gosch i wsp.  Association of smoking status with angina and health-related quality of life after acute myocardial infarction. Circ Cardiovasc Qual Outcomes 2015;8:493-500 (dostępny pełen tekst)

Palenie jest często występującym, modyfikowalnym czynnikiem ryzyka u osób z ostrym zespołem wieńcowym (OZW). Zaprzestanie palenia zmniejsza o 30-50% ryzyko powtórnego zawału serca lub zgonu w tej grupie chorych. Nieznany jest jednak wpływ zaprzestania palenia po OZW na występowanie dławicy oraz jakość życia (Health Related Quality of life- HRQOL).

Ostatnio ukazała się praca poświęcona temu zagadnieniu. Badaniem objęto populację pacjentów z dwóch rejestrów OZW do których włączeni byli chorzy z wielu ośrodków w Stanach Zjednoczonych. HRQOL oceniano za pomocą Seatlle Angina Questionnaire i kwestionariusza SF-12. Z wyjściowej grupy 6828 osób, po wyłączeniu m.in. osób zmarłych przed upływem roku, osób które nie zgłosiły się na wizytę kontrolną, pacjentów u których nie odnotowano statusu odnośnie palenia w dokumentacji, 4003 osoby stanowiły ostateczną, analizowaną grupę.

W obserwowanej populacji 29% to osoby nigdy niepalące, 34% to byli palacze tytoniu, a 37% osoby palące w okresie 30 dni poprzedzających zachorowanie na OZW. Ocena porównawcza osób palących w momencie OZW z osobami nigdy nie palącymi wykazała, że osoby palące były młodsze o 10 lat, częściej stanu wolnego, z niższym poziomem wykształcenia lub niższym statusem socjoekonomicznym, mniejszym obciążeniem chorobami współistniejącymi oraz z większym nasileniem depresji. Ponadto, częściej w tej grupie stwierdzano OZW z uniesieniem ST, częściej chorzy ci byli leczeni pierwotną angioplastyką, natomiast rzadziej uczestniczyli w programach rehabilitacji po zawale serca.

Z grupy osób palących 46% zaprzestało palenia tytoniu w okresie rocznej obserwacji. Na podstawie analizy jednozmiennej stwierdzono, że zarówno nasilenie dławicy jak i parametry HRQOL były najkorzystniejsze w grupie osób niepalących, a najgorsze w grupie osób dalej palących. W analizie wielu zmiennych, uwzględniającej czynniki socjodemograficzne, parametry kliniczne oraz zalecane leczenie, osoby nigdy niepalące oraz byli palacze charakteryzowali się się najwyższymi parametrami HRQOL we wszystkich ocenianych domenach. Osoby które zaprzestały palenia w ostatnim okresie cechowały się pośrednim poziomem HRQOL, ze stopniem nasilenia dławicy oraz poziomem całkowitego zdrowia psychicznego (na podstawie SF-12 Mental Component Scale) zbliżonym do osób nigdy niepalących. Natomiast dla pacjentów, którzy nie zaprzestali palenia odnotowano najniższy poziom HRQOL we wszystkich ocenianych domenach (skala całkowitego zdrowia fizycznego i całkowitego zdrowia psychicznego; SF-12 Physical and Mental Component Sale) w porównaniu z osobami, które nigdy nie paliły tytoniu oraz niższy poziom całkowitego zdrowia psychicznego w porównaniu z osobami które zaprzestały palenia w trakcie obserwacji.

W podsumowaniu autorzy zauważają, że palenie tytoniu po OZW przyczynia się do większego nasilenia dławicy oraz pogarsza HRQOL. Ponadto zaprzestanie palenia w okresie roku od OZW przyczyniło się do poprawy jakości życia, zmniejszenia dławicy, a także poprawy stanu psychicznego do stanu porównywalnego z osobami nigdy niepalącymi. Potwierdzenie czy zaprzestanie palenia będzie związane z jeszcze większymi korzyściami w okresie odległym wymaga jednak kolejnych badań.

Opracowano na podstawie: Circulation: Cardiovascular Quality and Outcomes. wrzesień 2015

Tomasz Rywik