Jak zmieniały się wskaźniki umieralności w odniesieniu do głównych przyczyn zgonów w USA w ostatnich dekadach?

Jiemin Ma i wsp. Temporal Trends in Mortality in the United States, 1969-2013. JAMA. 2015;314(16):1731-1739

Standaryzowane wskaźniki umieralności ze wszystkich przyczyn znacząco zmniejszyły się w przeciągu ostatnich 44 lat w USA według badania opublikowanego w JAMA. Zmniejszyła się umieralność z powodu 5 z 6 analizowanych przyczyn, co odzwierciedla lepszą kontrolą ciśnienia tętniczego i stężeń lipidów, mniejsze rozpowszechnienie palenia, poprawę skuteczności leczenia oraz większe bezpieczeństwo transportu.

W badaniu wykorzystano statystyki z lat 1969-2013, obliczając całkowite i roczne zmiany umieralności z powodu chorób serca, udaru, raka, POChP, nieumyślnych urazów i cukrzycy.

Umieralność całkowita zmniejszyła się o 42,9%, z 1278,8 do 729,8 na 100,000 mieszkańców, co odpowiada rocznej redukcji o 1,3%. Redukcje umieralności z poszczególnych przyczyn wyniosły: udar -77.0%, choroby serca – 67.5%, urazy – 39.8%, rak – 17.9%, cukrzyca – 16.5%. Dla odmiany, umieralność z powodu POChP wzrosła o 100.6%.

Dla zgonów z powodu chorób serca, udaru i cukrzycy stwierdzono, że redukcje roczne wykazują tendencje hamującą, np. dla chorób serca wynosiły one średnio 3,9% w latach 2000-2010 i 1,4% w latach 2010-1013. Zdaniem autorów związane jest to epidemią otyłości. Co trzeci Amerykanin jest otyły a w dalszym ciągu co piąty jest palaczem. Czynniki te w połączeniu ze złą dietą i brakiem aktywności fizycznej odpowiadają za prawie połowę zgonów.

Komentatorzy podkreślają też, że opublikowane dane nie pozwalają na analizę innych przyczyn zgonów o rosnącym znaczeniu, jak demencja czy samobójstwa. Ich zdaniem wskaźniki umieralności służyły w swoim czasie jako wystarczające mierniki funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, jednakże dzisiaj wymagane jest bardziej szczegółowe spojrzenie, które uwzględni większe możliwości pomiaru stanu zdrowia, zmianę częstości poszczególnych czynników ryzyka, a także dostęp do opieki zdrowotnej i jej efektywność.

Opracowano na podstawie: JAMA, 27 października 2015

Marcin Kargul