Czy można zapobiegać rehospitalizacjom u chorych z niewydolnością serca?

A.P. Sherer, P. B. Crane, W. Mae Abel i J.Efird. Predicting Heart Failure Readmissions.  J Cardiovasc Nurs 2014 online

Niewydolność serca (NS) jest jednym z najczęstszych rozpoznań przy wypisie ze szpitala, a koszty hospitalizacji są bardzo wysokie. NS często występuje z licznymi chorobami współistniejącymi, co jest przypuszczalnie czynnikiem predysponującym do częstych rehospitalizacji. Dodatkowo choroby współistniejące komplikują rekonwalescencję i zwiększają ryzyko zgonu.

Można przyjąć, że około 40% ponownych przyjęć w do szpitala z NS wynika z przyczyn którym można byłoby zapobiec. W związku z tym prowadzone są analizy, których celem jest wskazanie czynników bezpośrednio wpływających na ryzyko rehospitalizacji. Identyfikacja tych czynników powinna umożliwić utworzenie takich schematów postępowania, które zmniejszyłyby ryzyko lub opóźniły ponowne hospitalizacje.

Ostatnio opublikowano wyniki pracy analizującej czynniki stwierdzane u pacjentów hospitalizowanych z NS. Celem tej pracy było utworzenie modelu, który pozwoliłby na oszacowanie ryzyka ponownych hospitalizacji. Było to badanie retrospektywne oparte na danych medycznych pacjentów z NS leczonych w jednym z amerykańskich centrów medycznych w latach 2007-2008.

W analizie uwzględniono wiele zmiennych klinicznych i demograficznych. Grupę badaną stanowiło ostatecznie 245 osób (120 – pojedyncza hospitalizacja oraz 125- rehospitalizacja). Rozkład płci był zrównoważony w obu podgrupach.Zakres wieku badanej populacji wynosił 21-98 lat. Średni liczba chorób współistniejących wynosiła 4, a liczba osób z nadwaga i otyłością odpowiednio 24% i 34%. Zakres frakcji wyrzucania wynosił od 10-79%. Średnia wartość stężenia peptydów natriuretycznych (BNP) przy przyjęciu to 1047 pg/ml. Przy wypisie chorzy otrzymywali średnio 11,3 leku.

W dalszej części analizy porównywano cechy chorych rehospitalizowanych i tych, którzy nie byli przyjęci ponownie do szpitala. Na podstawie przeprowadzonej oceny, dla zmiennych ciągłych czynnikami różnicującymi obie grupy była średnia liczba chorób współistniejących oraz liczba leków otrzymywanych przy wypisie.

Na podstawie analizy regresji Coxa stwierdzono, że ryzyko rehospitalizacji osób z 3-4 chorobami współistniejącymi było 3,6 raza wyższe w porównaniu z osobami z 0-2 chorobami, a dla pacjentów z 5-8 chorobami ryzyko to było 5,1 raza wyższe (p=0.0001). Spośród chorób współistniejących największe ryzyko było związane z niewydolnością nerek (ryzyko względne (RR) 1,7 p=0,003), migotaniem przedsionków (RR=1,7, p=0,02), rozpoznaniem kardiomiopatii (RR=1,5, p=0,02), zawałem serca /chorobą wieńcową w wywiadzie (RR=1,4, p=0,055). Przyjmując za wartość referencyjną do 8 leków otrzymywanych przy wypisie, wraz z dalszym wzrostem liczby leków ryzyko hospitalizacji było także wyższe. Pozostałe zmienne były nieistotne.

W podsumowaniu autorzy zauważają, że zagadnienie rehospitalizacji w grupie pacjentów z NS jest bardzo złożone i wieloaspektowe. Uzyskane wyniki wskazują na istotną rolę chorób współistniejących oraz politerapię, która w połączeniu z określonymi jednostkami chorobowymi prowadzi do znacznie zwiększonego ryzyka rehospitalizacji, co powinno być uwzględnione przy planowaniu strategii postępowania poszpitalnego.

Opracowano na podstawie: Journal of Cardiovascular Nursing 2014

Tomasz Rywik