Umieralność z powodu raka jelita grubego w ostatnich dekadach w krajach europejskich – czy jest poprawa?

Driss Ait Ouakrim. Trends in colorectal cancer mortality in Europe: retrospective analysis of the WHO mortality database. BMJ 2015;351:h4970 (dostępny pełen tekst)

Rak jelita grubego jest drugą po raku płuc przyczyną zgonów nowotworowych w Europie – w 2012 roku u 241 600 mężczyzn rozpoznano raka jelita grubego a 113 200 mężczyzn zmarło z jego powodu. Dla kobiet liczby te wynoszą odpowiednio 205 200 i 101 500.

W ostatnich dekadach upowszechniły się badania przesiewowe i wczesne wykrycie raka, a także endoskopowe usuwanie polipów. Opracowano i upowszechniono także nowe metody lecznicze.

Kilka badań wykazało w ostatnich dwóch dekadach stałe zmniejszanie się umieralności z powodu raka jelita grubego w USA i Japonii. Podobne obserwacje zanotowano w Europie, chociaż tu występują znaczne różnice miedzy poszczególnymi krajami.

Na łamach BMJ pojawił się artykuł omawiający trendy umieralności z powodu raka jelita grubego w 34 krajach europejskich w latach 1989-2011, na podstawie danych WHO.

W omawianym okresie wskaźniki umieralności wzrosły o 6% (mediana) u mężczyzn i zmniejszyły się o 14,7% u kobiet. Redukcję wskaźników o > 25% u mężczyzn i > 30% u kobiet odnotowano w Austrii, Szwajcarii, Niemczech, UK, Belgii, Czechach, Luksemburgu i Irlandii.

W tym samym czasie, w większości krajów południowej, środkowej i wschodniej Europy odnotowano niższą redukcję wskaźników umieralności lub wręcz ich zwiększenie, zwłaszcza wśród mężczyzn. Największy wzrost dla obu płci wystąpił w Chorwacji, Macedonii i Rumunii (w Polsce wzrost o 44,7% u mężczyzn i o 2,9% u kobiet).

We wnioskach autorzy podkreślają, że

– Największą redukcję umieralności wykazano w krajach Europy zachodniej i północnej

– Redukcję zgonów można przypisać poprawie świadomości społecznej, zmniejszeniu czynników ryzyka (palenie, spożycie alkoholu), rozpowszechnieniu badań przesiewowych i nowym protokołom leczenia

– W krajach południowej, środkowej i wschodniej Europy polityka zdrowotna w omawianym zakresie powinna być wzorowana na krajach, gdzie osiągnięto poprawę

Opracowano na podstawie: BMJ, 6 października 2015

Marcin Kargul