Czy aplikacje mobilne pomogą we wdrażaniu prozdrowotnego stylu życia?

Zubin J. Eapen, Eric D. Peterson. Can Mobile Health Applications Facilitate Meaningful Behavior Change? JAMA. 2015;314(12):1236-1237

Z danych statystycznych wynika, że w 2014 roku odnotowano ponad 5 mld użytkowników telefonów komórkowych na całym świecie, co stanowiło reprezentację około 3/4 dorosłych na ziemi. Telefony komórkowe odgrywają istotną rolę w wielu dziedzinach jak handel czy finanse, niemniej jednak, pomimo dużego potencjału, ich udział w medycynie pozostaje dalej niewielki.

Choroby sercowo-naczyniowe (CVD) to wiodący problem ochrony zdrowia. Autorzy edytorialu opublikowanego na łamach JAMA zastanawiają się, czy aplikacje telefoniczne mogą być pomocne w poprawie stanu zdrowia społeczeństwa a tym samym zmniejszeniu śmiertelności z powodu CVD. Jeśli takie zmiany okazałby się realne implikowałoby to wykorzystanie tychże technologii we wszystkich gałęziach medycyny.

Nadal potrzebne są dowody potwierdzające, że technologie mobilne rzeczywiście mogą wspierać konwencjonalne metody używane w profilaktyce i leczeniu. Autorzy przytaczają przykład randomizowanego badania klinicznego TEXT ME (Tobacco, Exercise and Diet Messages) badającego efekt pół-spersonalizowanego programu wsparcia dotyczącego stylu życia za pomocą SMS-ów. Pacjenci z chorobą niedokrwienną serca otrzymywali (n=352) bądź nie (n=358) wiadomości tekstowe z poradą, motywacją, oraz informacją dotyczącą diety, aktywności fizycznej i zaprzestania palenia tytoniu.

Po 6 miesiącach zaobserwowano istotne statystycznie, ale o małym znaczeniu klinicznym, obniżenie poziomu lipoprotein o niskiej gęstości w grupie otrzymującej SMS w porównaniu z grupą kontrolną (bezwzględne zmniejszenie o 5 mg/dl). Niemniej jednak warte zauważenia było osiągnięcie większego efektu w ocenie drugorzędowych punktów końcowych, takich jak spadek ciśnienia tętniczego krwi (osiągnięcie RR <140/90 mm Hg, 79,2% vs 54,9%), obniżenie wskaźnika masy ciała (absolutny spadek o 1,3), zwiększona częstotliwość ćwiczeń (regularne ćwiczenia, 53,8% vs 22,5%), oraz redukcja palenia (odsetek niepalących 74,6% vs 55,9%, wyjściowo 47%). Pomimo tego, że badanie posiadało wiele ograniczeń, wskazuje że interwencje zdrowotne za pomocą aplikacji mobilnych, nawet tych prostych, mogą wpływać na zachowania pacjenta i poprawę profilu ryzyka w krótkim przedziale czasu. Koszt interwencji oszacowano na mniej niż 10 $ na pacjenta.

Dostawcy aplikacji chcą aby były one akceptowaną formą używaną przez lekarzy, niemniej jednak zanim zostaną rekomendowane pacjentom wymagają dalszym badań dostarczających dowodów ich skuteczności. Opieka zdrowotna musi podążać za bardzo szybko rozwijającymi się technologiami. W interesie zarówno lekarzy jak i pacjentów jest udział w testowaniu nowoczesnych rozwiązań, jak aplikacje mobilne dotyczące zdrowia, biorąc pod uwagę niskie ryzyko podejmowanych interwencji a także ich niskie koszty. Zdaniem autorów komentarza należy jednak zwrócić uwagę, żeby podejmowane rozwiązania opierały się na opartych na rzetelnych dowodach naukowych.

Opracowano na podstawie JAMA, 22 września 2015

Emilia Kudraszew