Depresja a ryzyko zgonu – nowe badanie kohortowe ze Szwajcarii

Lasserre A i wsp. Clinical and course characteristics of depression and all-cause mortality: A prospective population-based study. J Affect Disord. 2015;189:17-24

Zwiększona umieralność w zaburzeniach psychicznych jest badana od kilku dekad. Meta-analiza badań prowadzonych w społecznościach (community studies) wykazała 1,8 krotne zwiększenie ryzyka zgonu u osób z depresją. Jednakże, wyniki badań są niespójne – w innym przeglądzie uwzględniającym także próby kliniczne korelację stwierdzono w 29 badaniach, jej brak w 13 a w 15 związek między depresją a zwiększoną śmiertelnością dotyczył tylko określonych podgrup.

Na tej podstawie uznano, że dalsze badania nad mechanizmami zależności depresji i ryzyka zgonu powinny oceniać inne niż demograficzne czynniki, zwłaszcza te związane ze stylem życia i chorobami współistniejącymi.

Autorzy omawianego badania postawili sobie za cel określenie związku klinicznej charakterystyki depresji (ciężkość, objawy atypowe) i jej przebiegu (nowy epizod lub nawrót, łączny czas epizodów, wiek wystąpienia) ze śmiertelnością. W analizie uwzględniono także szeroki wachlarz innych zmiennych (palenie, spożycie alkoholu, aktywność fizyczna, zaburzenia lękowe, stosowanie leków przeciwdepresyjnych, towarzyszące choroby kardiometaboliczne i ich czynniki ryzyka).

Do analizy włączono dane uczestników szwajcarskiego badania kohortowego CoLaus|PsyCoLausm – losowo wybranych mieszkańców Lozanny w wieku 35-66 lat (n=3668, z których 345 miało aktualny epizod depresyjny a 1626 zaburzenie depresyjne w wywiadzie). Obserwacja trwała średnio 5,2 lat.

Stwierdzono, że osoby z aktualnym epizodem depresji miały ponad trzykrotnie wyższe ryzyko zgonu  (HR: 3.2, 95% CI: 1.1 – 10.0) po uwzględnieniu w analizie wymienionych innych zmiennych. Charakterystyka epizodu depresji nie zmieniała tego związku. Zależności z ryzykiem zgonu nie stwierdzono dla depresji w wywiadzie.

Wnioski zdaniem autorów są następujące

• Aktualny epizod depresji wiąże się z ponad trzykrotnie większym ryzykiem zgonu

• Związek ten nie wynika z somatycznych lub behawioralnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego

• Ryzyko zgonu wynikające z depresji jest porównywalne do ryzyka związanego z występowaniem chorób sercowo-naczyniowych

• Inne cechy depresji poza “aktualnym epizodem” nie są czynnikami predykcyjnymi zgonu

W opinii autorów, aktualny epizod depresji powinien być traktowany przez lekarzy jako stan zagrażający życiu (life-threatening condition). Wyniki sugerują też, że wpływ depresji na śmiertelność zanika w trakcie remisji, co jeszcze bardziej podkreśla potrzebę adekwatnego leczenia epizodu depresji.

Opracowano na podstawie: Journal of Affective Disorders, wrzesień 2015

Marcin Kargul