Leki inkretynowe- czego można się spodziewać w przyszłości

J.J. Meier i M.A. Nauck. Incretin-based therapies: where will we be 50 years from now? Diabetologia. 2015;58(8):1745-50

J.J. Meier i M.A. Nauck na łamach pisma Diabetologia przedstawili przyszłość, jaka może nadejść w związku z odkryciem inkretyn i zastosowaniem ich w leczeniu chorych na cukrzycę.

Opracowano i wdraża się już systemy podawania agonistów receptorów GLP-1 przez implanowane minipompy oparte o działanie osmotyczne. Pompa taka, wszczepiona podskórnie, zachowywałaby skuteczność działania przez 6 miesięcy. W niektórych krajach wprowadzono mieszanki insulin podstawowych i analogów GLP-1. Trendowi wydłużania czasu działania analogów receptora GLP-1 towarzyszy jednocześnie próba stworzenia krótko działających analogów podawanych przed posiłkami.

Zapewnienie łatwiejszego dostania się leków inkretynowych bezpośrednio do krwiobiegu poprawi ich efektywność i zmniejszy ilość działań niepożądanych. Opracowuje się więc metody podania dożylnego, doustnego, wziewnego i transrektalnego. Próbuje się bezpośrednio modyfikować funkcje komórek L odpowiedzialnych za wydzielanie inkretyn poprzez odpowiednio skonstruowane posiłki lub agonistów receptorów na tych komórkach. Możliwa jest również modyfikacja genetyczna funkcji tych komórek poprzez transfer genów.

Alternatywnym podejściem będzie stworzenie peptydów hybrydowych działających jak GLP-1, GIP oraz glukagon. Można również rozważyć zastosowanie innych substancji o działaniu hormonalnym, uczestniczących w procesach patogenezy cukrzycy. Peptyd YY wykazuje działania hamujące apetyt, a grelina stymulujące głód, wiec opracowanie agonistów tego pierwszego peptydu i antagonistów tego drugiego może znaleźć miejsce w leczeniu cukrzycy typu 2 skojarzonej z nadwagą i otyłością.

Lista hormonów i substancji działających hipoglikemizująco nie jest wyczerpana. Przykładem może być białko G dla receptora aktywowanego kwasami żółciowymi. Planuje się również odtworzyć mechanizmy hormonalne, jakie powstają po terapiach bariatrycznych, które sprzyjają remisji cukrzycy i redukcji masy ciała. Odgrywać mogą tutaj rolę czynniki wzrostu dla fibroblastów 19 i 21.

Postęp jaki dokonuje się w powyższej dziedzinie spowoduje, że dla omawianych form terapii pojawią się nowe wskazania poza leczeniem hipoglikemizującym chorych na cukrzycę typu 2: leczenie chorych ze stanem przedcukrzycowym, z wywiadem cukrzycy ciążowej, z zespołem policystycznych jajników, czy też z samą otyłością. Leki z tej grupy mogą poprawić wyrównanie metaboliczne po dołączeniu do insuliny u chorych z cukrzycą typu 1. Rozważa się również zastosowanie inkretyn w leczeniu niealkoholowego stłuszczenia/zapalenia wątroby, w  chorobach neurodegeneracyjnych mózgu, w chorobie Parkinsona i chorobie wieńcowej.

Opracowane na podstawie: Diabetologia, sierpień 2015

Marek Kowrach

Dodaj komentarz