Czy leki hipotensyjne mogą zmniejszać ryzyko otępienia – przegląd systematyczny

Laure Rouch i wsp. Antihypertensive Drugs, Prevention of Cognitive Decline and Dementia: A Systematic Review of Observational Studies, Randomized Controlled Trials and Meta-Analyses, with Discussion of Potential Mechanisms. CNS Drugs (2015) 29:113–130

Nadciśnienie tętnicze, zwłaszcza w średnim wieku, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia funkcji poznawczych i demencji w wieku starszym. Kwestia, czy leki hipotensyjne wywierają efekt protekcyjny, jest nie do końca jasna. Autorzy omawianej pracy dokonali przeglądu systematycznego piśmiennictwa poświęconego temu zagadnieniu.

Przeanalizowano bazy MEDLINE, Embase i Cochrane Library  od 1990 roku według słów kluczowych: nadciśnienie, leki hipotensyjne, pogorszenie funkcji poznawczych, demencja. Do analizy zakwalifikowano 18 długoterminowych badań obserwacyjnych, 11 badań randomizowanych i 9 meta-analiz obejmujących łącznie 1 346 176 pacjentów.

Ogółem, wyniki wskazują, że leki hipotensyjne mogą zmniejszać zapadalność na zaburzenia poznawcze i otępienie oraz ich progresję. Dotyczy to nie tylko otępienia naczyniowego ale też choroby Alzheimera. Wyniki badań są częściowo niespójne, co zdaniem autorów wynika z ograniczeń metodologicznych.

Spośród randomizowanych prób klinicznych prewencyjny efekt leczenia hipotensyjnego wykazano w badaniach: SYST-EUR (Systolic Hypertension in Europe Study) I i II;  HOPE (Heart Outcomes Prevention Evaluation) i PROGRESS (Perindopril Protection against Recurrent Stroke Study). Wydaje się zatem, że zwłaszcza blokery kanału wapniowego i leki działające na układ RAA wywierają działanie ochronne, nie tylko obniżając ciśnienie ale też poprzez specyficzny efekt neuroprotekcyjny.

Wskazane są dalsze badania, w szczególności w populacjach dużego ryzyka, z oceną funkcji poznawczych jako podstawowym punktem końcowym i odpowiednio długim okresem obserwacji.

Opracowano na podstawie: CSN Drugs, luty 2015

Marcin Kargul