Tabletka wieloskładnikowa (Polypill) w prewencji sercowo-naczyniowej – od wielkich nadziei do podejścia pragmatycznego

Huffman MD. The Polypill: From Promise to Pragmatism. PLoS. Med. 2015;12(8):e1001862 (dostępny pełen tekst)

Na łamach PLOS Medicine opublikowano artykuł poświęcony  tabletce wielolekowej (polypill) w prewencji sercowo-naczyniowej. W  2003 roku na łamach BMJ Wald i Law ogłosili koncepcję polypill, która ich zdaniem stosowana powszechnie w prewencji pierwotnej u wszystkich osób wieku >= 55 lat pozwoliłaby uniknąć 80% zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Szybko rozległy się głosy krytyczne, dotyczące zagrożenia nadmierną medykalizacją całego społeczeństwa, umniejszeniem roli indywidualnych zachowań prozdrowotnych i zaniedbaniem celowanych strategii na poziomie określonych populacji.

Tym niemniej, następnym krokiem było przejście od koncepcji do badań klinicznych. Do roku 2013 (przegląd Cochrane) opublikowano wyniki 13 badań (n = 8898) nad polypill (tabletką zawierającą co najmniej jeden lek hipotensyjny,  statynę i ewentualnie aspirynę). Badania dotyczyły farmakokinetyki i farmakodynamiki, nie miały mocy statystycznej do oceny twardych punktów końcowych. Badano 6 różnych połączeń. W 4 badaniach oceniano przestrzeganie zaleceń (n = 3338) wykazując względny wzrost wskaźnika adherence o 44% (95% CI: 26% do 65%) u pacjentów z chorobą sercowo-naczyniową lub wieloma czynnikami ryzyka. Szczególną poprawę przestrzegania zaleceń odnotowano u osób wyjściowo z niskim adherence (wzrost  odsetka osób z dobrym przestrzeganiem zaleceń z 17% do 74%).

Działania niepożądane wystąpiły u 30% przyjmujących polypill i 24% osób w grupach kontrolnych (w części badań placebo). Najczęstsze z nich to podwyższenie stężenia enzymów wątrobowych, kaszel i mialgia.

Tabletki wielolekowe są już dostępne w niektórych krajach Europy, Ameryki Południowej i w Indiach, agencje FDA i EMA są w trakcie rozpatrywania wniosków.

Zdaniem autora, badania z twardymi punktami końcowymi z pewnością przyspieszyłyby wprowadzanie preparatów do lecznictwa, ale z drugiej strony badań takich nie mają szeroko stosowane preparaty złożone w leczeniu HIV czy malarii, a także złożone preparaty hipotensyjne. Aby upowszechnić stosowanie polypill, należy w jego opinii:

– zrezygnować z planów masowego zastosowania w prewencji pierwotnej i skoncentrować się na prewencji wtórnej

– zastosować odpowiednią strategię cenową

– odpowiednio przedstawić korzyści lekarzom, pacjentom i płatnikom

– opracować preparaty z wyższą dawką statyn

– wprowadzić preparaty złożone do wytycznych prewencji sercowo-naczyniowej jako metodę zwiększenia adherence

Zdaniem autora, koncepcja polypill przebyła typową drogę innowacji – od nadmiernie rozbudzonych oczekiwań do pragmatycznego spojrzenia na miejsce w terapii. Chociaż nie jest panaceum, pozostaje obiecująca opcją terapeutyczną mogąca zwiększyć przestrzeganie zaleceń a być może  też rokowanie.

Opracowano na podstawie: PLoS Medicine, 18 sierpnia 2015

Marcin Kargul

 

 

 

 

Dodaj komentarz