Ryzyko hipoglikemii przy stosowaniu różnych pochodnych sulfonylomocznika. Badanie z Kanady

TK.K. Clemens i wsp. The hypoglycemic risk of glyburide (glibenclamide) compared with modified-release gliclazide. Can J Diabetes 2015;39:308

Obecnie uważa się, że hipoglikemia to nie tylko efekt uboczny leczenia hipoglikemizującego, ale jej wystąpienie wiąże się ze zwiększonym ryzykiem ujawnienia się powikłań o charakterze sercowo-naczyniowym oraz o charakterze mikroangiopatii. Unikanie hipoglikemii staje się priorytetem bezpiecznego leczenia cukrzycy, zwłaszcza u osób charakteryzujących się wysokim ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, do których należą osoby w wieku podeszłym.

Wśród  pochodnych sulfonylomocznika  występuje duże zróżnicowanie w ryzyku wywołania hipoglikemii. Ilustracją powyższego stwierdzenia jest retrospektywne badanie porównujące glibenklamid z gliklazydem o modyfikowanym uwalnianiu (MR) u chorych na cukrzycę typu 2 w wieku podeszłym. Wyniki tej pracy obejmującej lata 2002-2011 zaprezentowano na łamach Canadian Journal of Diabetes.

U chorych na cukrzycę typu 2 w wieku powyżej 65 lat porównano konieczność wizyt w szpitalu z powodu hipoglikemii. Wyodrębniono dopasowane grupy – pierwszą. która rozpoczęła leczenie glibenklamidem lub gliklazydem MR jako monoterapię oraz drugą, w której badane pochodne sulfonylomocznika dołączono do terapii metforminą. W okresie 90 dni od rozpoczęcia leczenia oceniono w obu grupach częstość hipoglikemii wymagającej hospitalizacji lub wizyt w oddziale ratunkowym szpitala.

W grupie monoterapii w okresie 90 dni od rozpoczęcia leczenia pomocy szpitalnej z powodu hipoglikemii wymagało 69 chorych na 4374 spośród leczonych glibenklamidem wobec 8 spośród 4374 leczonych gliklazydem MR (OR-8,3), co stanowiło różnicę istotną statystycznie na korzyść gliklazydu MR. Analiza przeprowadzona dla grupy metforminy plus pochodna sulfonylomocznika wykazała również przewagę gliklazydu MR, dla którego 19 spośród 8038 leczonych doświadczyło hipoglikemii, podczas gdy dla glibenklamidu liczbę tę oszacowano na 110 na 8038 leczonych tym lekiem (OR-6,06).

Porównując wskaźniki śmiertelności nie stwierdzono istotnej różnicy dla pierwszej grupy, jednak w przypadku drugiej grupy osoby leczone gliklazydem MR i metforminą charakteryzowała mniejsza 90 dniowa śmiertelność w porównaniu z leczonymi glibenklamidem metforminą (0,93% vs 1,36%). Jednym z elementów związanych z większym ryzykiem hipoglikemii dla glibenklamidu jest fakt mocniejszego wiązania z receptorami dla sulfonylomocznika oraz obecność aktywnych farmakologicznie metabolitów.

Dane z tych badań wskazują, że w przypadku wyboru pochodnych sulfonylomocznika u osób w wieku podeszłym należy wybrać pochodną o bezpiecznym profilu działań niepożądanych, w tym o możliwie najmniejszym ryzyku hipoglikemii. Spośród analizowanych w badaniu leków gliklazyd o wolnym uwalnianiu najpełniej spełnia te kryteria.

Opracowano na podstawie: Canadian Journal of Diabetes, sierpień 2015

Marek Kowrach