Diabetologia, maj 2015

Prof. zw. dr hab. n. med. Władysław Grzeszczak

Katedra Chorób Wewnętrznych, Diabetologii i Nefrologii w Zabrzu

Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

W maju na szczególną uwagę zasługują następujące doniesienia:

  1. N.M. Panduru, M. Saraheimo, C. Forsblom i wsp.: „Urinary adiponectin i san independent predictor of progression to end-stage renal disease in patients with type 1 diabetes and diabetic nephropathy”, Diabetes Care, 2015, 38, 883-890.
  2. M.T. Ferreira, N.C. Leite, C.R.L. Cardoso, G.F. Salles: “Correlates of aortic stiffness progression in patients with type 2 diabetes: Importance of glycemic control (The Rio de Janeiro Type 2 Diabetes Cohort Study)”, Diabetes Care, 2015, 38, 897-904.
  3. G. Vazquez-Benitez, J.R. Desai, S. Xu i wsp.: “Preventable major cardiovascular events associated with uncontrolled glucose, blood pressure, and lipids and active smoking in adults with diabetes with and without cardiovascular disease: A contemporary analysis”, Diabetes Care, 2015, 38, 905-912.
  4. K. Schmiedel, A. Mayr, C. Fieβler i wsp.: “Effects of the lifestyle intervention program FLICEMIA in people at risk for type 2 diabetes: A Cluster-randomized controlled Trial”, Diabetes Care, 2015, 38, 937-939.
  5. C-C. Huang, S-F.Weng, K-T. Tsai i wsp.: “Long-term mortality risk after hyperglucemic crisis episodes in geriatric patients with diabetes: a national population-based cohort study”, Diabetes Care, 2015, 38, 746-751.
  6. C.C. Lee, B.A. Perkins, S. Kayaniyil i wsp.: “Peripheral neuropathy and nerve dysfunction in individuals at high risk for type 2 diabetes: The PROMISE Cohort”, Diabetes Care, 2015, 38, 793-800.
  7. R. Retnakaran, C.K. Kramer, C. Ye i wsp.: „Fetal sex and maternal risk of gastational diabetes mellitus: The Impact of Having a Boy”, Diabetes Care, 2015, 38, 844-851.
  8. F. Petrak, S. Herpertz, C. Albus i wsp.: „Cognitive behavioral therapy versus sertraline in patients with depression and poorly controlled diabetes: The Diabetes and Depression (DAD) Study-a randomized controlled multicenter trial”, Diabetes Care, 2015, 38, 767-775.
  9. Jian Zhou, i wsp.:  “Glargine Insulin/Gliclazide MR Combination Therapy Is More Effective Than Premixed Insulin Monotherapy in Chinese Patients with Type 2 Diabetes Inadequately Controlled on Oral Antidiabetic Drugs”, Diabetes Metab Res Rev. 2015 May 7. doi: 10.1002/dmrr.2661.

Ad. 1. Nefropatii cukrzycowej u chorych z typem 1 cukrzycy towarzyszy dwukrotny wzrost ryzyka zgonu. Zapobieganie jej rozwojowi staje się zatem niezwykle istotne w tej grupie chorych. Stąd niezbędne jest stosowanie w badaniach przesiewowych biomarkerów progresji, wśród których wymienić należy wydalanie albumin z moczem oraz określenie eGFR. Cały proces patogenetyczny rozwoju nefropatii cukrzycowej nie jest zupełnie poznany. W procesie rozwoju nefropatii cukrzycowej udział może brać także adiponektyna.

Adiponektyna (ADP) jest małym białkiem. Stwierdzono ekspresję genu dla adiponektyny (AD1POQ) we adipocytach. W osoczu adiponektyna obecna jest w trzech formach udokumentowanych jako: białko o małym ciężarze cząsteczkowym, białko o pośrednim ciężarze cząsteczkowym, oraz białko o dużym ciężarze cząsteczkowym. ADP wywiera efekt ochrony przed insulinoopornością, zaburzeniami czynności naczyń, zmianami miażdżycowymi oraz stanami zapalnymi. U ludzi stężenie ADP koreluje ujemnie z eGFR. U chorych na cukrzycę typu 1 stężenie ADP wzrasta. ADP jest predyktorem progresji tej grupy chorych do ESRD. Adiponektyna jest także markerem uszkodzenia naczyń. Jej pojawienie się w moczu jest zależne od uszkodzenia kłębuszków bądź cewek nerkowych.

Autorzy N.M. Panduru, M. Saraheimo, C. Forsblom i wsp. W pracy pt.: „Urinary adiponectin i san independent predictor of progression to end-stage renal disease in patients with type 1 diabetes and diabetic nephropathy” opublikowanej w  Diabetes Care, 2015, 38, 883-890 postanowili zbadać:

–          Jakie jest znaczenie predykcyjne wydalania ADP z moczem w progresji nefropatii cukrzycowej u chorych z cukrzycą typu 1?

–          Jaki jest wpływ predykcyjny wydalania ADP z moczem na wydalanie albumin z moczem i eGFR?, oraz

–          Od czego zależy wydalanie ADP z moczem?

Autorzy badaniem objęli 2090 chorych na cukrzycę typu 1 trwającą średnio 5,8 lat

i 111 osób bez cukrzycy. Progresję cukrzycowej choroby nerek określano na podstawie wzrostu wydalania albumin z moczem i spadku eGFR. Wyniki dotyczące wydalania ADP z moczem oraz jej stężenia we krwi prezentuje tabela.

Tabela. Stężenie ADP w surowicy oraz wydalanie ADP z moczem w badanych grupach

Badany parametr

Kontrola

Chorzy na cukrzycę typu 1

z normoalbuminurią

z mikroalbuminurią

z makroalbuminurią

ADP w surowicy (mg/l)Wszyscy

Mężczyźni

Kobiety

9,69

7,60

10,80

10,69

8,80

13,14

10,78

10,01

12,55

14,70

12,45

18,68

ADP w moczu (µg/g)Wszyscy

Mężczyźni

Kobiety

0,34

0,23

0,42

0,65

0,43

0,72

0,97

0,82

1,07

5,52

5,03

5,95

 

Autorzy wykazali, iż:

  1. wydalanie ADP z moczem jest niezależnym predyktorem progresji do ESRD (HR=1,60, p<0,001);
  2. wydalanie ADP z moczem jest predyktorem progresji do wyższych stadiów nefropatii cukrzycowej u chorych z normoalbuminurią (HR=1,32  95%CI  1,13-1,54), z mikroalbuminurią (HR=1,38   95% CI  1,13-1,53) oraz z makroalbuminurią (HR=2,03  95% CI  1,76-2,34);
  3. wydalanie ADP z moczem ma szczególne znaczenie jeśli jest oznaczane jednocześnie z wydalaniem albumin z moczem;
  4. na wydalanie ADP z moczem wpływają: glikemia, uszkodzenie cewek i wydalanie albumin z moczem.

Ad. 2. W ostatnim dziesięcioleciu pojawiło się bardzo dużo doniesień na temat znaczenia stwardnienia naczyń w rozwoju, zależnych od wieku, powikłań sercowo-naczyniowych. Stwardnienie dużych naczyń zależne od zmian strukturalnych i właściwości aorty jest bardzo ważne. Wiek i ciśnienie tętnicze odgrywają w tym względzie kluczową rolę. Do oceny sztywności aorty stosuje się cf-PWV (carotid-femoral pulse wave velocity).

Autorzy M.T. Ferreira, N.C. Leite, C.R.L. Cardoso, G.F. Salles w doniesieniu pt.: “Correlates of aortic stiffness progression in patients with type 2 diabetes: Importance of glycemic control (The Rio de Janeiro Type 2 Diabetes Cohort Study)” (Diabetes Care, 2015, 38, 897-904) za cel postawili sobie ocenę zależności pomiędzy wyrównaniem glikemii a progresją/regresją cf-PWV u chorych na cukrzycę typu 2.

Autorzy badaniem objęli 417 chorych z typem 2 cukrzycy. Na podstawie badań i analiz wykazali, iż średni wzrost cf-PWV na rok wynosi 0,11 m/s (1,1%/rok). U 212 osób wykazano większy niż przewidywany wzrost cf-PWV, zaś u kolejnych 205 osób mniejszy lub taki jaki przewidziano. Autorzy wykazali bezpośrednią korelację pomiędzy cf-PWV a HbA1c (p=0,005). Średniej wartości HbA1c równej 7,5% towarzyszył dwukrotnie większy wzrost cf-PWV w trakcie obserwacji. Redukcja HbA1c powodowała obniżenie cf-PWV (p=0,011) oraz zmniejszenie ryzyka stwardnienia aorty (OR=0,82  95% CI  0,69-0,96, p=0,017).

Innymi niezależnymi czynnikami progresji stwardnienia aorty okazały się: wysokie ciśnienie skurczowe, szybka akcja serca, starszy wiek, płeć żeńska, obecność dyslipidemii oraz retinopatii.

Autorzy wnioskują, iż poprawa wyrównania glikemii oraz lepsza kontrola ciśnienia tętniczego i akcji serca odgrywają istotną rolę w zahamowaniu progresji stwardnienia aorty u chorych na cukrzycę typu 2.

Ad.3. Ponad 3 mln osób w Polsce cierpi obecnie z powodu cukrzycy. Jeśli panujący obecnie tendencja wzrostowa utrzyma się do 2050 roku na cukrzycę chorowało będzie 4 mln osób. Główna przyczyną przedwczesnych zgonów w tej grupie chorych są rozwijające się przedwcześnie powikłania sercowo-naczyniowe, w tym głównie choroba wieńcowa oraz udar mózgowy. Schorzenia te są główną przyczyną chorobowości i zbyt wczesnej śmierci. Postęp w diagnostyce i terapii powyższych schorzeń przyczynia się do ograniczenie tego ryzyka. Niestety duża zachorowalność na cukrzycę oraz dłuższe życie z tą chorobą powodują, iż staje się to istotnym problemem zarówno indywidualnym, jak również społecznym.

Główne czynniki ryzyka rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych są znane. Stosowanie właściwych leków powoduje obniżenie glikemii i ciśnienia tętniczego oraz pozwala na wyrównanie zaburzeń lipidowych. Istotne jest również uświadomienie chorym potrzeby rezygnacji z palenia.

Autorzy G. Vazquez-Benitez, J.R. Desai, S. Xu i wsp. W artykule: “Preventable major cardiovascular events associated with uncontrolled glucose, blood pressure, and lipids and active smoking in adults with diabetes with and without cardiovascular disease: A contemporary analysis” (Diabetes Care, 2015, 38, 905-912) ocenili ryzyko zachorowań i zgonów spowodowanych powikłaniami sercowo-naczyniowymi wśród chorych z cukrzycą i z lub bez choroby wieńcowej nieadekwatnie leczonych w zakresie glikemii, zaburzeń lipidowych, nadciśnienia i nadal palących tytoń.

Autorzy do badania włączyli 859617 chorych na cukrzycę i obserwowali ich przez 6 miesięcy. Za nieprawidłowe wyrównanie uznali: w przypadku cukrzycy HbA1c ≥ 7%, LDL, zaburzeń lipidowych LDL-cholesterol ≥ 100mg/dl, ciśnienia tętniczego ≥ 140/90 mm Hg. Za nieprawidłowość uznali również palenie tytoniu. Za istotne powikłania sercowo-naczyniowe przyjęto: zawał, ostry zespół wieńcowy, udar oraz niewydolność sercową.  Najistotniejsze wyniki prezentuje tabela.

Tabela. Wieloletnie ryzyko wystąpienia incydentu sercowo-naczyniowego, oraz % szans jego zmniejszenia u badanych chorych z cukrzycą, z i bez choroby wieńcowej.

Incydent

Chorzy ba cukrzycę bez choroby wieńcowej

n=593.167

Chorzy na cukrzycę z chorobą wieńcową

n=266.450

Ryzyko incydentu(ilość/100/rok)

Szansa zapobiegnięcia (%)

Ryzyko incydentu(ilość/100/rok)

Szansa zapobiegnięcia (%)

Zawał/ostry zespół wieńcowy

1,7

38,4

6,0

16,0

Udar

1,5

36,2

5,3

17,7

Niewydolność serca

1,2

29,3

8,4

3,3

Łącznie incydenty sercowo-naczyniowe

4,0

34,1

18,1

10,8

Ryzyko zgonu

5,0

7,0

23,5

2,7

 

Autorzy na zakończenie wnioskują, że znaczenie prewencji pierwotnej powikłań sercowo-naczyniowych w grupie chorych z cukrzycą typu 2 jest niezwykle ważne. Zmniejsza bowiem częstość występowania powikłań sercowo-naczyniowych, jak również pozwala ograniczyć ilość zgonów z przyczyn ogólnych na skutek lepszego wyrównania glikemii, ciśnienia tętniczego, zaburzeń lipidowych oraz rzucenia palenia.

Ad. 4. Chorobowość wywołana cukrzycą, zwłaszcza w przypadku chorych na cukrzycę typu 2, wzrasta w ogromnym tempie na całym świecie. Wykazano jednak, iż możliwe jest zapobieżenie rozwojowi choroby, bądź jego opóźnienie. Wiele instytucji zaangażowanych jest w program zapobiegania rozwojowi cukrzycy.

Autorzy  K. Schmiedel, A. Mayr, C. Fieβler i wsp.: “Effects of the lifestyle intervention program FLICEMIA in people at risk for type 2 diabetes: A Cluster-randomized controlled Trial” (Diabetes Care, 2015, 38, 937-939) określili efektywność programów edukacyjnych w zapobieganiu rozwojowi cukrzycy.

Autorzy badaniem objęli 1092 uczestników. Ryzyko rozwoju cukrzycy określono na podstawie współczynnika FINDRISC i porównano je pomiędzy grupami poddanymi edukacji I grupami kontrolnymi. Grupy poddane edukacji przeszkolone zostały w zakresie diety, znaczenia aktywności fizycznej oraz otrzymały informacje na temat czynników ryzyka rozwoju cukrzycy oraz o psychologicznych aspektach zachorowań na cukrzycę. Całość badania została określona akronimem GLICEMIA. Najciekawsze wyniki prezentuje tabela.

Tabela. Zmiana badanych parametrów w grupie interwencyjnej i w grupie kontrolnej (po roku obserwacji).

Grupa kontrolna

n=562

Grupa interwencyjna

n=530

Zmiana ryzyka

Zmniejszenie ryzyka rozwoju cukrzycy (FINDRISC)

0,17

– 0,55

– 26% p<0,001

Zmiana masy ciała (kg)

0,11

– 1,52

– 57% p<0,001

Zmiana ciśnienia skurczowego

– 3,61

– 3,23

NS

Zmiana ciśnienia rozkurczowego

– 1,50

– 0,91

NS

Zmiana aktywności fizycznej (h/tydz)

– 0,23

0,31

– 48% p<0,001

 

Autorzy wnioskują, że wdrożenie programu GLICEMIA istotnie zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy, nie zmniejsza natomiast jej progresji w ciągu roku.

Ad.5. U chorych na cukrzycę nie rzadko występują przełomy hiperglikemiczne. Do przełomów hiperglikemicznych zaliczamy ketokwasice hiperglikemiczne, stany hipersomalne oraz stany hipermolarne – kwasica hiperglikemiczna. Przyczyną tych stanów są zaburzenia pomiędzy niedoborem insuliny, a zwiększoną ilością hormonów kontrregulacji takich jak: ketacholaminy, kortyzol, glukagon i hormon wzrostu. Ryzyko zgonu z powodu powikłań hiperglikemicznych w latach 1990-2010 obniżyło się o 64,4%. Chorobowość związana z cukrzycą rośnie wraz z wiekiem. U osób w wieku ≥ 65 lat ryzyko to wynosi ponad 20%. Ryzyko rozwoju stanów hiperglikemicznych wzrasta u osób starszych ze zmniejszoną sekrecją  insuliny i przy upośledzeniu wrażliwości na insulinę.

Autorzy C-C. Huang, S-F.Weng, K-T.Tsai i wsp. w doniesieniu: “Long-term mortality risk after hyperglicemic crisis episodes in geriatric patients with diabetes: a national population-based cohort study” opublikowanym w Diabetes Care, 2015, 38, 746-751 badali zależność pomiędzy incydentami hiperglikemii, a ryzykiem zgonu. Do badania włączono 13551 osób w wieku podeszłym z nowo rozpoznaną cukrzycą w latach 2000-2002. U 4517 z nich wystąpił stan hiperglikemii. Badania porównawcze przeprowadzono w roku 2011. Najważniejsze ich wyniki w tabeli poniżej.

Tabela. Ryzyko zgonu u badanych w zależności od ilości incydentów hiperglikemii, wieku i płci.

Badana grupa

Ryzyko (95% CI)

Ryzyko po adjustacji (95% CI)

Incydenty hiperglikemii≥ 2

1

brak

3,880 (2,926-5,144)

2,713 (2,489-2,957)

1.000

4,525 (3,364-6,086)

2,848 (2,599-3,119)

1.000

Wiek65-74

75-84

≥ 85

1.000

1,827 (1,595-2,093)

3,092 (2,506-3,816)

1.000

1,675 (1,407-1,992)

2,675 (1,986-3,603)

Płećmężczyzna

kobieta

1,152 (1,026-1,294)

1.000

1,166 (1,019-1,335)

1.000

 

Po przeprowadzeniu badań i analiz autorzy wnioskują, iż chorzy na cukrzycę, którzy przebyli ostre incydenty hiperglikemiczne dotknięci są większym ryzykiem zgonu w ciągu następnych 6 lat. Należy zatem uczynić wszystko, aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się tych incydentów.

Ad.6. Obwodowa neuropatia u chorych na cukrzycę jest bardzo poważnym powikłaniem cukrzycy. Jej występowanie odgrywa znaczącą rolę w rozwoju owrzodzeń stopy oraz jest przyczyną amputacji kończyny dolnej. Przyczyną rozwoju neuropatii cukrzycowej jest złe wyrównanie glikemii oraz długi czas trwania choroby. Ryzyko rozwoju neuropatii obwodowej waha się w graniach 11,5-48%. Neuropatia obwodowa pojawia się u chorych z typem 2 cukrzycy już krótko po rozpoznaniu choroby.

Autorzy C.C. Lee, B.A. Perkins, S. Kayaniyil i wsp. W pracy pt.: “Peripheral neuropathy and nerve dysfunction in individuals at high risk for type 2 diabetes: The PROMISE Cohort”, która ukazała się na łamach Diabetes Care, 2015, 38, 793-800 dokonali oceny częstości występowania neuropatii obwodowej i zaburzeń czynności układu nerwowego w zależności od wyrównania glikemii oraz od występowania zespołu metabolicznego.

Badaniem objęto 467 chorych, u których neuropatię obwodową rozpoznawano zgodnie z definicją MNSI, zaś ciężkie zaburzenia czynności neurologicznych na podstawie zaburzeń  odczuwania wibracji sprawdzanych przy użyciu neurotensiometru. Najciekawsze wyniki badan przedstawia tabela.

Tabela. Ryzyko chorobowości spowodowanej neuropatią cukrzycowa obwodową u zdrowych, chorych z prediabetes oraz chorych z cukrzycą.

Chorobowość wywołana neuropatią obwodową i zaburzeniami wibracji

Zdrowi

Chorzy z preediabetes

Chorzy z cukrzycą

Znamienność

%

29

49

50

p<0,001

VPT

6,5V

7,9V

7,6V

p=0,021

 

Autorzy we wnioskach sugerują, iż chorzy z prediabetes i cukrzycą mają podobne ryzyko rozwoju neuropatii obwodowej oraz zaburzeń wibracji. Według nich wynika to z faktu, iż prediabetes, a nie zespół metaboliczny, niezależnie wiąże się z ryzykiem uszkodzenia układu nerwowego.

Ad.7. Płeć dziecka, jak się okazuje, ma istotny wpływ na ryzyko pojawienia się powikłań okołoporodowych. Płeć męska znacznie zwiększa to ryzyko. Mechanizm tego nie jest natomiast do końca poznany. Wydaje się, że ma on związek z obecnością różnic płodowych wpływających na dane powikłanie. Dla przykładu, u kobiet będących w ciąży z płodem płci męskiej ryzyko rozwoju powikłań pod postacią zaburzeń gospodarki węglowodanowej jest znacznie wyższe. Stwierdza się u nich znacznie częściej występowanie cukrzycy ciążowej, której główną przyczyną są zaburzenia czynności komórek beta trzustki oraz insulinooporność.

Autorzy R. Retnakaran, C.K. Kramer, C. Ye i wsp. W pracy: „Fetal sex and maternal risk of gastational diabetes mellitus: The Impact of Having a Boy” (Diabetes Care, 2015, 38, 844-851) ocenili związek pomiędzy płcią płodu, a matczynymi zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Badaniem objęto 1074 kobiet ciężarnych. U wszystkich przeprowadzono badanie w kierunku cukrzycy w 29,5 tygodniu ciąży. Autorzy ocenili chorobowość z powodu cukrzycy ciążowej, oraz dokonali oceny czynników biorących udział w zaburzeniach czynności komórek beta trzustki. Autorzy wykazali, że:

  1. dopasowanie czynności komórek beta (współczynnik insulinogenności/wsp. HOMA) u kobiet noszących płód męski było niższe niż u kobiet z płodem żeńskim, odpowiednio 9,4 i 10,5 (p=0,007),
  2. glikemie w 30’ (p=0,025), 60’ (p=0,004) i w 120’ (p=0,02) doustnego testu obciążenia glukozą były wyższe u matek noszących płód męski w porównaniu do tych noszących płód płci żeńskiej,
  3. obecność płodu męskiego zwiększała ryzyko rozwoju cukrzycy ciążowej.

Autorzy wnioskują, że obecność płodu męskiego zwiększa ryzyko pogorszenia się czynności komórek beta trzustki prowadząc do rozwoju cukrzycy ciążowej u matki, co dowodzi iż płeć dziecka faktycznie wpływa na ryzyko zaburzeń glikemii pojawiających się u matki.

Ad. 8. Depresja jest schorzeniem bardzo często współistniejącym z cukrzycą. Wśród czynników z nią związanych wymienić należy: nieodpowiednie stosowanie się do zaleceń, hiperglikemię, wzrost kosztów leczenia, pojawienie się powikłań cukrzycy, pogorszenie czynności poznawczych oraz wzrost ryzyka zgonu. Leczenie depresji u chorych na cukrzycę jest bardzo istotne, gdyż prowadzi ono nie tylko do poprawy stanu psychicznego chorego, ale również do poprawy wyrównania glikemii, a w konsekwencji tego do opóźnienia wystąpienia późnych powikłań choroby. Jak dowiedziono w randomizowanych badaniach , leczenie depresji u chorych z cukrzycą należy prowadzić stosując metody psychologiczne, farmakologiczne oraz obie łącznie.

Autorzy F. Petrak, S. Herpertz, C. Albus i wsp. W pracy: „Cognitive behavioral therapy versus sertraline in patients with depression and poorly controlled diabetes: The Diabetes and Depression (DAD) Study-a randomized controlled multicenter trial” (Diabetes Care, 2015, 38, 767-775) dokonali wieloletniej oceny behawioralnej terapii skojarzonej z sertraliną stosowanej u chorych na cukrzycę, którzy odpowiedzieli na krótkie leczenie poprzedzające badanie. W randomizowanym, pojedynczo ślepym badaniu, udział wzięło 251 chorych z typem 1 i 2 cukrzycy, cierpiących na depresję, u których zastosowano terapię behawioralną oraz sertralinę przez okres 1,5 roku.

Autorzy wykazali, że po 1,5 roku leczenia antydepresyjnego HbA1c uległ poprawie u chorych leczonych behawioralnie o 0,56% w stosunku do leczonych sertraliną. Wskaźnik depresji uległ poprawie w obu badanych grupach. Efekt ten był jednak istotnie lepszy w grupie leczonych sertraliną (zmiana HAMD -17 o – 2,59 (95% CI  1,15-4,04, p<0,05).

Autorzy wnioskują, że zarówno stosowanie terapii behawioralnej, jak również terapia sertraliną powoduje poprawę stanu psychicznego chorych, przy czym efekt jest znacznie lepszy po zastosowaniu sertraliny.

Ad.9. U chorych na cukrzycę typu 2 dochodzi do systematycznego zmniejsza się wydzielania insuliny na skutek postępującego upośledzenia działania komórek beta trzustki oraz z powodu narastania insulinooporności. Rozwój późnych powikłań choroby jest ściśle skorelowany ze stopniem wyrównania glikemii. Celem w postępowaniu terapeutycznym jest uzyskanie HbA1c < 7%. Doustne leki przeciwcukrzycowe (pochodne sulfonylomocznika, metformina) pomagają zwiększyć wydzielanie insuliny oraz zwiększyć jej wykorzystanie.

Rozpoczynając terapie insuliną warto pozostawić w leczeniu nadal doustne leki przeciwcukrzycowe, gdyż w wielu badaniach wykazano, że tego typu kombinacja lekowa jest skuteczniejsza w redukcji HbA1c, masy ciała oraz ograniczeniu incydentów hipoglikemii,  aniżeli sama insulinoterapia.

Autorzy Jian Zhou, i wsp. w pracy:  “Glargine Insulin/Gliclazide MR Combination Therapy Is More Effective Than Premixed Insulin Monotherapy in Chinese Patients with Type 2 Diabetes Inadequately Controlled on Oral Antidiabetic Drugs” (Diabetes Metab Res Rev. 2015 May 7. doi: 10.1002/dmrr.2661)  przeprowadzili randomizowane, wieloośrodkowe badanie dotyczące efektywności i bezpieczeństwa stosowania glarginy wraz z gliklazydem MR w porównaniu do terapii mieszankami insulinowymi M30. Badanie przeprowadzono u 110 chorych z cukrzycą typu 2. Chorzy ci leczeni byli doustnymi lekami, zaś glikemia na czczo (FPG) wynosiła > 7 mmol/l, a HbA1c mieścił się w granicach 7,5-10%.

Autorzy  stwierdzają, że chorzy na cukrzycę typu 2 źle wyrównani metabolicznie w trakcie leczenia doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi uzyskują lepsze efekty po zastosowaniu glarginy wraz z gliklazydem MR (Diaprel MR) raz dziennie aniżeli po zastosowaniu u nich dwa razy dziennie mieszanek insulinowych.