Wpływ leczenia hipotensyjnego na łagodne nadciśnienie tętnicze – przegląd systematyczny i meta-analiza

Sundstrom J i wsp. Effects of Blood Pressure Reduction in Mild Hypertension A Systematic Review and Meta-analysis , LINK: Ann Intern Med 2015;162:184
Wysokie ciśnienie tętnicze jest najistotniejszym czynnikiem ryzyka przedwczesnego zgonu na świecie. Obecnie szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze choruje ok.1mld ludzi, większość z nich na tzw. nadciśnienie 1 stopnia (tj. RR 140-159/90-99 mm Hg).

W Annals of Internal Medicine ukazała się metaanaliza podsumowująca wpływ farmakologicznego leczenia hipotensyjnego na ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych i zgonu u chorych z łagodnym nadciśnieniem. Analizie poddano 15 226 pacjentów z nadciśnieniem 1 stopnia, bez wywiadu innych chorób kardiologicznych. Dane pacjentów pochodziły z rejestru BPLTTC (Blood Pressure Lowering Treatment Trialists’ Collaboration) oraz dotychczasowych metaanaliz.

Z całej analizowanej populacji wyodrębniono pacjentów leczonych farmakologicznie (w populacji BPLTTC najczęściej stosowano ACEi oraz blokery wapniowe, w przypadku pozostałych B-blokery i diuretyki). Chorych tych porównywano pod względem przeżycia oraz częstości występowania incydentów sercowo-naczyniowych z pacjentami z grup kontrolnych, najczęściej przyjmujących placebo lub pozostających bez leczenia, jak również leczonych metodami niefarmakologicznymi. Średni czas obserwacji wyniósł 4,4 roku.

Średnia redukcja ciśnienia tętniczego w grupie leczonej wyniosła 3,6/2,4 mm Hg w porównaniu do grupy kontrolnej. Oceniono, że leczenie farmakologiczne łagodnego nadciśnienia korzystnie wpływa na ryzyko sercowo-naczyniowe (OR dla wszystkich zdarzeń sercowo-naczyniowych 0.86, 95%CI 0,74 – 1,01), ryzyko udaru mózgu (który obserwowano u 1,8% chorych; OR 0,72, 95%CI 0,55 – 0,94), incydentów wieńcowych (2,8% chorych, OR 0,91, 95%CI 0,74 -1.12), oraz niewydolności serca (2,5% pacjentów, OR 0.80, 95%CI, 0,57 – 1,12). Leczenie farmakologiczne zmniejsza też ryzyko zgonu (zmarło 665 (4,4%) chorych; OR 0,78, 95%CI 0,67 – 0,92). Co zrozumiałe, w grupie leczonej farmakologicznie obserwowano większą ilość rezygnacji z leczenia, głównie z powodu działań niepożądanych leków.

Autorzy do istotnych ograniczeń przedstawionej analizy zaliczają obserwowany subiektywnie niski spadek ciśnienia u analizowanych chorych, jak również małą liczbę incydentów sercowo-naczyniowych. Znamienność statystyczną wykazano dla redukcji ryzyka udaru oraz zgonów ze wszystkich przyczyn.

Autorzy w świetle obecnej wiedzy za dyskusyjne uważają użycie B-blokera jako leku pierwszego rzutu u chorych z łagodnym nadciśnieniem tętniczym. Zauważają, że ryzyko sercowo-naczyniowe u chorych z nadciśnieniem zależy nie tylko od efektywnej interwencji farmakologicznej, ale w dużej mierze od ryzyka wyjściowego. Potrzeba dalszych badań, aby wyodrębnić grupy chorych z nadciśnieniem łagodnym, którzy rzeczywiście mogą odnieść istotne korzyści z leczenia.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 3 lutego 2015
Łukasz Jankowski