Wpływ operacji bariatrycznych na śmiertelność ogólną – badanie obserwacyjne

 

Arterburn D i wsp. Association Between Bariatric Surgery and Long-term Survival, LINK: JAMA 2015;313:62

Z większości dostępnych badań obserwacyjnych wynika, że operacja bariatryczna poprawia rokowanie pacjentów z otyłością, choć wciąż mało jest analiz z długim okresem obserwacji.

W JAMA ukazały się wyniki analizy 2500 pacjentów (w 74% byli to mężczyźni, śr. wiek 52 lata, śr. BMI 47) poddanych operacjom bariatrycznym w latach 2000-2011 w centrach bariatrycznych Veterans Affairs w USA. U 74% wykonano operację typu gastric bypass, u 15% mankietową resekcję części żołądka, u 10% zabieg opaskowania żołądka, a w 1% przypadków inną procedurę. Analizowano przeżycie pacjentów w okresie do grudnia 2013, dane porównywano z grupą kontrolną, którą stanowiło 7462 pacjentów z otyłością ( śr. wiek 53 lata, śr. BMI 46) leczonych zachowawczo w tych samych centrach bariatrycznych.

W porównaniu do grupy kontrolnej pacjenci kwalifikowani do operacji częściej chorowali na nadciśnienie tętnicze (80% vs 70% dla grupy kontrolnej), dyslipidemię (odpowiednio 61% vs 52%), zapalenie stawów (27% vs 15%), depresję (44% vs 32%), GERD (35% vs 19%) i stłuszczenie wątroby (6,6% vs 0,6%). Rzadziej cierpieli na schizofrenię (1,8% vs 4,9%) oraz zespół zależności alkoholowej ( 3,9% vs 6,2%).

W czasie 14-letniego okresu badania zaobserwowano 263 zgony w grupie operowanej (średni follow-up 6,9 roku) oraz 1277 zgonów w grupie kontrolnej (średni follow-up 6,6 roku). Dane dotyczące zgonów uzyskiwano z rejestrów państwowych. Szacowana śmiertelność w kolejnych latach obserwacji wynosiła w pierwszym roku obserwacji odpowiednio 2,4% dla grupy operowanej vs 1,7% dla grupy kontrolnej, 6,4% vs 10,4%  w obserwacji pięcioletniej (HR, 0.45 [95%CI 0,36-0,56]) oraz 13,8% vs 23,9% w obserwacji  dziesięcioletniej (HR 0,47 [95%CI, 0,39-0,58]).

Wyższa śmiertelność w pierwszym roku obserwacji dotyczyła jedynie chorych operowanych w latach 2000-2005,  co prawdopodobnie było związane z poprawą opieki okołooperacyjnej, lepszą kwalifikacją pacjentów do zabiegu oraz rozwojem technik operacyjnych.

Autorzy podsumowują, że u pacjentów z otyłością co najmniej  2 stopnia (BMI>35), operacja bariatryczna istotnie zmniejsza śmiertelność ogólną w porównaniu do leczenia zachowawczego. Biorąc pod uwagę częstość występowania takiej otyłości  w populacji amerykańskiej (15% osób dorosłych)  i otyłości olbrzymiej (BMI>40, 6% populacji), zabieg chirurgiczny może wydawać się szansą na zmniejszenie śmiertelności i poprawę zdrowia społeczeństwa, dalsze badania są jednak niezbędne celem wyodrębnienia podgrupy chorych, którzy odniosą największe korzyści z takiego postępowania. W badaniu nie wykazano zależności śmiertelności od płci i  rozpoznania cukrzycy u chorych poddawanych zabiegom bariatrycznym, autorzy sugerują jednak potrzebę dłuższej obserwacji tych chorych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 6 stycznia 2015
Łukasz Jankowski