Maskowane nadciśnienie. Fenomen pomiaru

Franklin SS i wsp. Masked Hypertension. A Phenomenon of Measurement, LINK: Hypertension. 2015;65:16 (dostępny pełen tekst)

W Hypertension opublikowano aktualny przegląd danych na temat maskowanego  nadciśnienia. Terminem tym określa się  występowanie prawidłowych wartości ciśnienia przy pomiarze w gabinecie lekarskim przy podwyższonych wartościach w pomiarach całodobowych lub domowych.  Zjawisko to dotyczy ok. 7.5% pacjentów uznanych za normotensyjnych i 29.3% osób ze zdiagnozowanym stanem przednadciśnieniowym.

Termin maskowane nadciśnienie jest zarezerwowany dla pacjentów uprzednio nieleczonych. U pacjentów z leczonym nadciśnieniem podobne zjawisko nosi nazwę maskowanego niekontrolowanego nadciśnienia (masked uncontrolled hypertension [MUCH]).

Osobami szczególnie predysponowanymi do maskowanego nadciśnienia są starsi mężczyźni, palacze, nadużywający alkoholu, prowadzący siedzący tryb życia, otyli, osoby chore na cukrzycę, pacjenci z obturacyjnym bezdechem sennym. Badaniem koniecznym do definitywnego rozpoznania jest 24-godzinne ambulatoryjne monitorowanie wartości ciśnienia (ABPM).

Spośród pacjentów uprzednio nieleczonych z maskowanym nadciśnieniem po upływie 5 lat u ok. 40% rozwinie utrwalone nadciśnienie,  zaś u 1 na 5 nadciśnienie pozostanie ukryte. Należy pamiętać, że maskowane nadciśnienie również prowadzi do powikłań narządowych o częstości podobnej do nadciśnienia utrwalonego.

Autorzy zauważają również, że  rosnąca częstość występowania MUCH u pacjentów leczonych może sugerować stosowanie przez lekarzy nieoptymalnego leczenia hipotensyjnego. Dzieje się tak zapewne dlatego, że podstawą kontroli są często prawidłowe konwencjonalne pomiary gabinetowe. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest monitorowanie poza gabinetem lekarskim, a zwłaszcza ABMP. Zacytowana przez autorów meta-analiza Hodgkinson’a i wsp. po raz kolejny wskazała, że zarówno pomiary gabinetowe jak i pomiary domowe nie mają wystarczającej czułości i swoistości, aby zastąpić złoty standard czyli ABPM.

W podsumowaniu autorzy zwracają uwagę, że rozpoznanie maskowanego nadciśnienia i MUCH zależy w dużej mierze od sposobu pomiaru.  Kontrola leczenia hipotensyjnego jedynie w oparciu o pomiary gabinetowe może spowodować przejście utrwalonego nadciśnienia raczej w MUCH niż w stan prawdziwie normotensyjny. Podobnie kierowanie się jedynie pomiarami gabinetowymi dla ustalenia dawkowania leków u 1 na 3 pacjentów spowoduje wystąpienie MUCH. Warto pamiętać, że 2 na 3 niewłaściwie leczonych pacjentów będzie miało nocne ukryte nadciśnienie, wymagające diagnostyki w postaci ABPM. Domowa kontrola wartości ciśnienia sprawdza się jako metoda oceniająca początkową skuteczność leczenia hipotensyjnego i miareczkowanie leczenia, zaś ABPM jest konieczne do wykluczenia nocnego ukrytego nadciśnienia.

Opracowane na podstawie: Hypertension / Styczeń 2015
Magdalena Lipczyńska