ACEi zamiast sartanów – zachęcający rezultat wprowadzenia spójnej polityki lekowej w Emilia-Romagna, Włochy

Giulio Formoso i wsp. Choosing ACE-inhibitors instead of sartans: Encouraging results of
an evidence-based policy in Emilia-Romagna, Italy. Eur J Intern Med (2015)

W European Journal of Internal Medicine ukazał się interesujący artykuł, którego autorzy podsumowali skutki wprowadzenia spójnej polityki lekowej na obszarze regionu Emilia- Romagna we Włoszech.

W regionie tym w 2011r odbył się panel multidyscyplinarny z udziałem 24 lekarzy specjalistów (m.in. kardiologów, nefrologów, diabetologów, internistów, farmakologów). Lekarze skupili się na omówieniu rekomendacji dot. stosowania sartanów i ACEi u chorych na tym obszarze. Biorąc pod uwagę wskazania lecznicze, bezpieczeństwo i efektywność działania leków  oraz wyniki dostępnych analiz stworzono dokument-rekomendację na podstawie której realizowano politykę lekową na obszarze regionu w kolejnych latach. Uznano, że należy preferować ACEi u chorych rozpoczynających leczenie, lekarzy zachęcano także do stosowania ACEi (a nie sartanów) we wszystkich możliwych sytuacjach klinicznych u chorych ze wskazaniami. Dokument rozpowszechniono wśród lekarzy w regionie. W niektórych miejscowościach władze lokalne dodatkowo stosowały zachęty finansowe dla lekarzy, którzy przepisywali sartany u mniej niż 20% pacjentów, resztę pacjentów ustawiając na ACEi.

W porównaniu do 2010r, po roku od wprowadzenia dokumentu liczba przepisanych ACEi wśród chorych rozpoczynających leczenie (ok.10-12% wszystkich leczonych) wzrosła o 7 punktów procentowych, ( p=0,001). W 2013 zanotowano wzrost o kolejne 4 punkty procentowe. W tym samym czasie na obszarze całych Włoch obserwowano odwrotny trend – nieznacznie wzrosła liczba chorych zażywających sartany.

Wprowadzenie oficjalnej wykładni stosowania ACE i i sartanów od 2011r przyniosło wymierny efekt finansowy i skutkowało dotychczas dla regionu oszczędnościami rzędu 1 miliona euro (w regionie żyje 4,4 mln ludzi, w 2013 roku zażyli oni 360 milionów tabletek ACEi lub sartanów, kuracja miesięczna ACEi jest tańsza średnio o około 7 euro niż kuracja sartanami). Pod koniec 2013r w regionie Emilia – Romagna 78,3% chorych rozpoczynających  leczenie blokerem układu RAA otrzymywało ACEi, odsetek przepisywanych ACEi w populacji wszystkich pacjentów ze wskazaniami wyniósł 60%. Dla porównania na obszarze całych Włoszech odsetek leczonych ACEi był niższy i wynosił 54% . U części chorych lekarze zdecydowali o zastosowaniu sartanów głównie z powodu zgłaszanej nietolerancji ACEi. Autorzy podejrzewają, że w tej grupie chorych mogą znajdować się pacjenci bez realnych przeciwwskazań do ACEi – w badaniach randomizowanych udowodniono ryzyko wystąpienia kaszlu mniejsze o 6-7 punktów procentowych dla sartanów w porównaniu z inhibitorami konwertazy, tak więc różnica ta nie jest aż tak duża, jak liczba chorych zgłaszających p/wskazania.

Autorzy widzą wartość tworzenia spójnych polityk lekowych na danych obszarach. Podkreślają rolę zespołu multidyscyplinarnego, który tworzy rekomendacje na podstawie dostępnych danych medycznych oraz własnych doświadczeń.

Opracowano na podstawie; European Journal of Internal Medicine, kwiecień 2015

Łukasz Jankowski