Trendy odnośnie nikotynizmu – czy pozostają głównie „zatwardziali” palacze?

Margarete C Kulik, Stanton A Glantz. The smoking population in the USA and EU is softening not hardening. Tob Control online

Tytoń, który zażywa się w sposób inny niż palenie, a także  e-papierosy, są promowane jako „mniejsze zło” dla palaczy, którzy nie chcą lub nie mogą rzucić palenia. Przyjmując, że ludzie którzy mogą przestać palić robią to z sukcesem, grupa najbardziej zatwardziałych w uzależnieniu palaczy będzie trwać w nałogu. Zatem, im więcej osób przestaje palić, tym wśród pozostałych palaczy odsetek  ciężko uzależnionych będzie wzrastać. Powyższe objawiałoby się zmniejszeniem częstości rzucania palenia lub jego prób, oraz utrzymywaniem się w przybliżeniu niezmienionej lub większej ilości palonych papierosów dziennie na każdego trwającego w nałogu palacza. W angielskiej nomenklaturze fenomen ten potocznie nazywa się hardening.

Przeprowadzono badanie mające na celu określenie, czy rzeczywiście występuje fenomen hardening w populacji palaczy. Badano zależności między odsetkiem nałogowców którzy podjęli przynajmniej jedną próbę rzucenia palenia w ciągu 12 miesięcy oraz średnią  liczbę palonych papierosów na dobę w odniesieniu do prewalencji palenia w czasie. Dane pochodziły z ankiet Tobacco Use Supplement na terenie USA (z lat 1992/1993-2010/2011) oraz z Eurobarometer przeprowadzonych w 31 państwach Europy (w latach 2006-2009-2012).

Wraz ze zmniejszeniem odsetka osób palących zaobserwowano wzrost prób rzucenia palenia oraz wzrost odsetka osób które skutecznie rozstały się z nałogiem na terenie USA, natomiast na terenie Europy próby zaprzestania palenia utrzymywały się na stałym poziomie, przy ogólnym spadkowym trendzie prewalencji palenia w czasie. Liczba papierosów na dobę malała razem ze spadkiem ogólnej ilości palaczy na obu kontynentach.

Wyniki badań nie potwierdzają zatem fenomenu hardening wśród osób palących. Wraz ze zmniejszaniem się ogólnej liczby ludzi palących papierosy, zwiększa się liczba osób próbujących rzucić i osób, które z powodzeniem zaprzestały palenia na terenie USA. Ilość prób pozostaje stabilna w Europie. Dodatkowo, wykazano coraz mniejszą konsumpcję papierosów na dzień wśród palących.

Zamiast domniemanego fenomenu hardening stwierdzono raczej zjawisko softening.  Z tego względu, należy zastanowić się nad celowością wprowadzania na rynek alternatywnych  środków zawierających nikotynę. Być może należałoby umacniać istniejące tendencje spadkowe i zachęcać dalej ludzi do zaprzestania palenia, a nie oferować nowe metody dostarczania nikotyny do organizmu.

Opracowano na podstawie: Tobacco Control, 24 czerwca 2015

Magdalena Cieplak