Więcej tłuszczów, mniej węglowodanów – nowy raport Dietary Guidelines Advisory Committee

David S. Ludwig, Dariush Mozaffarian. The 2015 US Dietary Guidelines Lifting the Ban on Total Dietary Fat. JAMA. 2015;313:2421.

Co 5 lat organizacje rządowe Stanów Zjednoczonych wydają Dietary Guidelines for Americans – wskazówki dotyczące żywienia. Mają one wpływ na wybór odpowiednich produktów do zaopatrywania szkół, wojska, urzędowych stołówek w żywność oraz planowania produkcji rolnej i składu wytworów przemysłu spożywczego. W marcu br. opublikowano raport Dietary  Guidelines Advisory Committee (DGAC), na podstawie którego zostaną sporządzone ostateczne wytyczne żywieniowe dla Stanów Zjednoczonych.

W ostatnich latach pojawiły się coraz liczniejsze dowody naukowe dotyczące negatywnego wpływu przetworzonych węglowodanów na zdrowie. Już w wytycznych z  2005 r zalecano ich ograniczanie w diecie. W konsekwencji zaobserwowano zmniejszenie konsumpcji słodkich napojów. Mimo to, nadal ponad 70% populacji USA spożywa za dużo produktów bogatych w łatwo przyswajalne węglowodany. Głównym źródłem kalorii Amerykanów są pokarmy na bazie niepełnoziarnistych zbóż: chleb, biały ryż, chipsy, krakersy, słodkie bułki. Powodują one zwiększenie występowania zburzeń metabolicznych, otyłości, oraz chorób układu krążenia, dlatego w najnowszym raporcie DGAC pisano o konieczności dalszej redukcji spożycia węglowodanów przetworzonych.

Dla opinii publicznej zaskakującym będzie skreślenie cholesterolu z „czarnej listy”produktów żywieniowych. Decyzja komisji DGCA ma swoje poparcie w najnowszych badaniach naukowych nie potwierdzających związku cholesterolu w diecie ze stężeniem cholesterolu w surowicy krwi oraz z incydentami sercowo-naczyniowymi w populacji ogólnej.

Poza tym, zniesiono górny limit całkowitej dziennej konsumpcji tłuszczów. Stwierdzono, iż obniżanie konsumpcji tłuszczów nie zmniejsza ryzyka zapadalności na choroby układu krążenia. W przeprowadzonych badaniach naukowych istnieją nawet dowody na pozytywny wpływ nasyconych tłuszczów w diecie na stężenie lipoprotein HDL i triglicerydów w surowicy krwi oraz znikomy wpływ na stężenie apoliproteiny B. Najnowsze wytyczne nie zalecają diety z ograniczeniem tłuszczów (low-fat-high carbohydrate) w prewencji chorób serca, udarów, chorób nowotworowych, cukrzycy ani otyłości. Poradnictwo żywieniowe powinno skupić się na zoptymalizowaniu rodzaju konsumowanego tłuszczu, a nie na jego redukcji. Zmniejszenie całkowitej konsumpcji tłuszczów pociąga za sobą zmniejszenie spożywania produktów bogatych w tłuszcze nienasycone takich jak orzechy, oleje roślinne, oraz ryby.

Zamiast tego należy kłaść nacisk na dietę zawierającą więcej warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, owoców morza oraz produktów mlecznych. Zalecane jest też zmniejszenie ilości konsumowanego mięsa oraz przetwarzanych produktów spożywczych: dosładzanych cukrami potraw i napojów a także niepełnoziarnistych zbóż. Zniesiono górną granicę konsumpcji tłuszczów, ponieważ naukowe badania  potwierdzają , że dieta oparta na większej ilości nienasyconych tłuszczów (łącznie przewyższająca dotychczas zalecane 35% tłuszczów w dziennym  zapotrzebowaniu energetycznym) kosztem mniejszego spożycia węglowodanów i białka, redukuje ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Opracowane na podstawie: JAMA 23 czerwca 2015

Magdalena Cieplak