Czuć się starym a być starym: związek między postrzeganiem własnego wieku a śmiertelnością

Isla Rippon, Andrew Steptoe. Feeling Old vs Being Old: Associations Between Self-perceived Age and Mortality, LINK: JAMA Intern Med. 2015;175:307

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazała się praca Isly Rippon i wsp. dotycząca związku między postrzeganiem własnego wieku a śmiertelnością.

Postrzeganie własnego wieku wywiera znaczący wpływ na zdrowie, ograniczenia fizyczne i dobrostan osób w starszym wieku. Uważa się, że seniorzy, którzy czują się młodziej – żyją dłużej. Autorzy pracy starali się potwierdzić tę tezę badając dużą, reprezentatywną grupę pacjentów. W analizie dodatkowo brano pod uwagę wpływ stanu zdrowia, funkcjonowania fizycznego, depresji, czynników socjodemograficznych, zaburzeń funkcji poznawczych oraz zachowań zdrowotnych.

Autorzy przeanalizowali dane z drugiej części badania English Longitudinal Study of Health (2004-2005). Postrzeganie własnego wieku oceniano pytając respondentów, na ile lat się czują. Uzyskano dane dotyczące umieralności ogólnej oraz zgonów z powodu raka i chorób układu sercowo-naczyniowego w okresie obserwacji aż do marca 2013.

Badanych podzielono na grupy: tych, którzy czuli się mniej więcej na swój wiek (jeden rok więcej do dwóch lat mniej), tych, którzy czuli się na ponad rok więcej od wieku metrykalnego oraz takich, którzy czuli się na trzy lub więcej lat mniej niż wiek metrykalny. Badana grupa liczyła 6489 osób w wieku 52 lub więcej lat. Średni wiek respondentów wynosił 65,8 lat, natomiast średni postrzegany wiek – 56,8 lat.

Większość badanych (69,6%) czuła się co najmniej o trzy lata młodziej, 25,6% – mniej więcej na swój wiek, a 4,8% – na co najmniej rok więcej niż wiek metrykalny. Odsetek zgonów w podziale na grupy w okresie 99 miesięcy obserwacji wynosił 14,3% w grupie pierwszej, 18,5% w grupie drugiej i 24,6% w grupie trzeciej. Czynnikami istotne statystycznie związanymi w sposób  niezależny ze umieralnością były: wiek, płeć, czynniki socjodemograficzne, depresja oraz zaburzenia funkcji poznawczych. Po uwzględnieniu w analizie tych czynników, postrzegany wiek w dalszym ciągu był czynnikiem rokowniczym (ryzyko względne HR=1.41; 95% CI, 1.10-1.82). W analizie przyczyn zgonów postrzeganie własnego wieku wiązało się  ze zgonami sercowo-naczyniowymi, ale nie nowotworowymi.

W przedstawionej analizie stwierdzono, że osoby czujące się starsze od wieku metrykalnego mają o 41% większe ryzyko zgonu w porównaniu z osobami czującymi się młodziej. Mechanizmy leżące u podstaw tego zjawiska wymagają dalszych badań. Postrzeganie własnego wieku może ulec zmianie, dlatego konieczne są odpowiednie interwencje promujące pozytywne zachowania zdrowotne.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / luty 2015
Magdalena Wiśniewska