Wpływ redukcji ciśnienia tętniczego w ostrej fazie udaru mózgu na rokowanie

Jiang He i wsp – Effects of immediate blood pressure reduction on death and major disability in patients with acute ischemic stroke the CATIS randomized clinical trial LINK: JAMA. 2014;311:479 (dostępny pełen tekst)

Udar mózgu jest drugą w kolejności najczęstszą przyczyną zgonów, a jednocześnie dominującą przyczyną niepełnosprawności. Z piśmiennictwa wynika jednoznacznie, że terapia hipotensyjna stosowana zarówno w prewencji pierwotnej jak i wtórnej przyczynia się do zmniejszenia ryzyka udaru mózgu. Niemniej jednak nie dysponujemy obecnie jednoznacznymi danymi odnośnie znaczenia redukcji podwyższonych wartości ciśnienia tętniczego u pacjentów ze świeżym udarem mózgu.

W Journal of American Medical Association opublikowano wyniki badania CATIS (China Antihypertensive Trial in Acute Ischemic Stroke). Było to randomizowane, wieloośrodkowe badanie z pojedynczą ślepą próbą, w którym oceniano wpływ obniżenia ciśnienia tętniczego w okresie 48 godzin od wystąpienia świeżego udaru mózgu na  poprawę rokowania (zgon, inwalidztwo), ocenianego w 14 dniu od zachorowania lub przy wypisie ze szpitala.

Do badania włączono 4071 osób z niedokrwiennym udarem mózgu, które nie były leczone fibrynolizą i u których stwierdzono podwyższone wartości ciśnienia tętniczego. Do grupy interwencji włączono 2068 osób, u których zastosowano leczenie hipotensyjne, którego celem było obniżenie ciśnienia skurczowego o 10-25% w czasie 24 godzin od randomizacji oraz uzyskanie ciśnienia tętniczego poniżej 140/90 mm Hg w ciągu 7 dni od włączenia do badania i utrzymanie tych wartości w podczas hospitalizacji. Natomiast w grupie kontroli (2033 osoby) odstawiono leczenie hipotensyjne.

Punktem końcowym badania był złożony punkt końcowy uwzględniający zgon lub znaczną niepełnosprawność ( =>3 wg. skali Rankina), oceniany w 14 dniu lub przy wypisie ze szpitala. W trakcie badania w grupie interwencji uzyskano obniżenie ciśnienia skurczowego z 166,7 mm Hg do 144,7 mm Hg (różnica 12,7%), a w grupie kontrolnej z 165,6 mm Hg do 152,9 Hg (różnica 7,2%) w czasie 24 godzin od randomizacji (p<0,001).  W 7 dniu badania średnie ciśnienie skurczowe wynosiło 137,3 mm Hg i 146,5 mm Hg, odpowiednio w grupie interwencji i kontrolnej (p<0,001).

Obie grupy nie różniły się pod względem częstości występowania punktu końcowego (683 zdarzenia w grupie interwencji i 681 w grupie kontrolnej, p= ns).  Także podział na podgrupy m.in. względem wieku, płci, typu udaru, wyjściowych wartości ciśnienia w momencie randomizacji, nadciśnienia tętniczego w wywiadzie, nie ujawnił różnic pomiędzy grupą interwencji a grupą kontrolną. Nie odnotowano także różnic w częstości występowania punktów końcowych po 3 miesiącach od zakończenia interwencji.

A zatem zastosowanie terapii hipotensyjnej nie wpływa na rokowanie chorych z niedokrwiennym udarem mózgu i podwyższonymi wartościami ciśnienia.

Opracowane na podstawie: JAMA / 5 lutego
Tomasz Rywik