Żałoba – kiedy wkracza w granice psychiatrii

N.M. Simon – Treating complicated grief LINK: JAMA 2013;310:416

Obszar zaburzeń psychicznych, którymi ma się zajmować (i które na nowo definiuje) psychiatria ulega stałemu poszerzeniu. Wyodrębniają się też nowe jednostki chorobowe.

Jedną z kategorii, która jest uwzględniona w nowych klasyfikacjach jest „powikłana żałoba”. Reakcja psychiczna na śmierć bliskiej osoby jest naturalną reakcją, jednak jej zakres i czas trwania może przekroczyć zdolności adaptacyjne.Określenie tej granicy i zasady postępowania w takiej sytuacji przedstawiono na łamach bieżącego numeru JAMA.

Problem nadmiernej reakcji żałoby może dotyczyć 7% osób doświadczających śmierci bliskiej osoby. Kryterium czasowe dla osoby doświadczającej żałoby to jej trwanie ponad 12 miesięcy w przypadku osoby dorosłej i ponad 6 miesięcy w przypadku dziecka, przy objawach utrzymujących się przez większość dni. Objawy te obejmują nadmierną tęsknotę za zmarłym, rozpamiętywanie jego osoby lub okoliczności śmierci, trudność w akceptacji faktu śmierci bliskiej osoby lub nawet emocjonalną agresywność. Z zespołem powikłanej żałoby wiąże się również unikanie osób lub miejsc, które mogłyby przypomnieć zmarłego. Śmierć osoby bliskiej rodzi również poczucie bezsensu życia, pragnienie swojej śmierci, a kontakty społeczne ulegają znacznemu ograniczeniu. Żałobę należy przy tym umieścić w szerszym kontekście: społecznym, kulturowym i religijnym.

Długotrwałe występowanie objawów, brak poprawy w ich nasileniu, upośledzenie funkcjonowania, uczucie rozpaczy, rozmyślania lub zachowania związane z samobójstwem, a także poszukiwanie pomocy są ważnymi wskaźnikami decydującymi o konieczności rozpoczęcia leczenia.

Pomimo pewnych zbieżności okres „powikłanej żałoby” nie odpowiada depresji i nie powinien być traktowany w pełni analogicznie. Jedną z podstaw leczenia są w tej sytuacji różne formy terapii poznawczych, w tym terapia behawioralno-poznawcza, jak również terapie interpersonalne. Stosowano również formy terapii restrukturyzujących, czy ekspozycyjnych.

W przypadku terapii farmakologicznej badania kliniczne sugerują skuteczność paroksetyny i escilatopramu. Autorzy uważają, że istnieje konieczność upowszechnienia wiedzy o postaciach żałoby jako formie zaburzeń psychicznych wymagających aktywnego podejścia terapeutycznego.

Opracowane na podstawie: JAMA / 24 lipca 2013
Marek Kowrach

Dodaj komentarz