Czy aktywność fizyczna i umysłowa poprawia funkcje poznawcze u osób starszych?

Nicola T. Lautenschlager i wsp – Can Participation in Mental and Physical Activity Protect Cognition in Old Age? LINK: JAMA Int Med 2013;173:805

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazał się komentarz dotyczący pracy Barnesa i wsp. na temat wpływu aktywności fizycznej i umysłowej na funkcje poznawcze u osób starszych. Jak piszą jego autorzy, w związku ze starzeniem się społeczeństw zapobieganie zespołowi otępiennemu stało się ważnym problemem zdrowia publicznego.

Szczególnie interesujące są podlegające modyfikacji czynniki ryzyka choroby Alzheimera, ponieważ ocenia się, że do 50% przypadków może być z nimi związanych. Szacuje się na przykład, że można by zapobiec milionowi nowych przypadków choroby Alzheimera na świecie, gdyby zmniejszyć ilość osób nieaktywnych fizycznie w populacji o 25%.
W swojej pracy Barnes i wsp. prezentują wyniki analizy Mental Activity and eXercise (MAX) – kontrolowanego badania randomizowanego oceniającego wpływ aktywności fizycznej i umysłowej na funkcje poznawcze u nieaktywnych fizycznie dorosłych skarżących się na obniżenie zdolności poznawczych. Do badania trwającego 12 tygodni włączono 126 ochotników w wieku powyżej 65 lat. Badani mieli wykonywać zadania na komputerze oraz uczestniczyć w grupowych zajęciach fizycznych. W badaniu utworzono cztery ramiona: grupę aktywności umysłowej (mental activity intervention, MA-I) oraz aktywnej kontroli(mental activity control, MA-C) i grupę aktywności fizycznej (exercise intervention, EX-I) wraz z grupą aktywnej kontroli (exercise control, EX-C). W grupie MA-I uczestnicy grali w specjalnie zaprojektowane gry komputerowe godzinę dziennie trzy razy w tygodniu, w grupie kontrolnej – oglądali filmy edukacyjne. Badani w grupie EX-I uczestniczyli w zajęciach aerobiku przez 30 minut oraz w rozgrzewce i ćwiczeniach wyciszających, siłowych i rozciągających – łącznie przez 60 minut. Grupa EX-C  miała zajęcia 60-minutowe ale bez aerobiku. Pierwotnym punktem końcowym były wyniki testu funkcji poznawczych.

Wykazano, że we wszystkich grupach nastąpiła poprawa funkcji poznawczych i nie stwierdzono różnic między poszczególnymi grupami, jednak w podgrupie pacjentów z dużymi zaburzeniami (około 27%) wykazano istotne różnice pomiędzy MA-I i MA-C.

Zdaniem autorów z przedstawionego badania wynika, że pewne oznaki poprawy funkcji poznawczych można zauważyć w ciągu zaledwie 12 tygodni. Potrzeba większej ilości analiz wpływu modyfikacji stylu życia na te zdolności.

Opracowane na podstawie: JAMA / 1 kwietnia 2013
Magdalena Piątkowska