Badania przesiewowe w raku prostaty – 20-letnia obserwacja badania randomizowanego

Gabriel Sandblom i wsp – Randomised prostate cancer screening trial: 20 year follow-up LINK: BMJ 2011;342:d1539 (dostępny pełen tekst)

Skuteczność badań przesiewowych w raku prostaty nadal budzi kontrowersje. Duże badania przyniosły rozbieżne wyniki. W European Randomised Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC) wykazano istotną poprawę przeżywalności w grupie poddanej badaniom przesiewowym. Z kolei w Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian (PLCO) Cancer Screening Trial nie wykazano istotnych korzyści płynących ze skriningu. Kolejny argument  w dyskusji nad skutecznością badań przesiewowych mogą stanowić wyniki pracy prowadzonej przez norweskich urlogów z Norrköping i South-East Region Prostate Cancer Register.

Z rejestru 9026 mężczyzn w wieku 50-69 mieszkających w Norrköping, w roku 1987  w sposób losowy autorzy wybrali 1494 mężczyzn (1/6 populacji), których zaproszono do uczestnictwa w programie skriningowym (początkowo wyłącznie za pomocą badania fizykalnego, a od roku 1993 także za pomocą oznaczeń PSA – próg 4 μg/L). Pozostali mężczyźni stanowili grupę kontrolną.  Na 4 wizyty przesiewowe w latach 1987 do 1996 zgłosiło się odpowiednio 1161/1492 (78%), 957/1363 (70%), 895/1210 (74%), oraz 446/606 (74%), zaproszonych.

W grupie badanej rozpoznano 85 przypadków (5.7%) raka prostaty a w grupie kontrolnej 292 przypadki (3.9%)..  W analizie regresji Cox’a iloraz hazardu zgonu z powodu raka prostaty w grupie kontrolnej wyniósł 1.23 (0.94 do 1.62; P=0.13; a po uwzględnieniu wieku w momencie rozpoczęcia badania 1.58;1.06 do 2.36; P=0.024).

W oparciu o przeprowadzone analizy autorzy uznali, że istnieje niewielkie prawdopodobieństwo aby badania przesiewowe i leczenie nowotworów rozpoznanych za pomocą badań przesiewowych zmniejszyły śmiertelność o więcej niż jedną trzecią, przy dużym ryzyku nadrozpoznawalności i niepotrzebnej terapii. Autorzy przypomnieli przy tej okazji, że w badaniu ERSPC oszacowano, że badanie przesiewowe może wprawdzie przyspieszyć rozpoznanie raka prostaty o 10 lat, ale połowa z wykrytych w ten sposób nowotworów nie byłaby nigdy rozpoznana za życia chorych. W ERSPC aby zapobiec jednemu zgonowi z powodu nowotworu należałoby wykonywać badania przesiewowe u 1410 mężczyzn a 48 leczyć, narażając ich na ryzyko zaburzeń erekcji, nietrzymania moczu i powikłań jelitowych.

Opracowane na podstawie: BMJ / 31 marca 2011
Magdalena Lipczyńska

Dodaj komentarz