O wtórnej nieskuteczności metforminy

J.B. Browni wsp – Secondary failure of metformin monotherapy in clinical practice LINK: Diabetes Care 2010;33:501

Metformina stosowana w leczeniu cukrzycy jest uznawana za lek bezpieczny i zmniejszający stopień insulinooporności. Wiadomo jednak, że w miarę trwania cukrzycy skuteczność leczenia metforminą maleje. Autorzy pracy przedstawianej na łamach Diabetes Care postanowili ocenić częstość występowania zjawiska utraty skuteczności działania metforminy i jego wpływ na wyrównanie metaboliczne w cukrzycy, u chorych u których lek ten był jedynym (pierwszym wprowadzonym do terapii) lekiem hipoglikemizującym.

Badacze posłużyli się danymi zgromadzonymi w ramach programu opieki medycznej Kaiser Permanente Northwest zawierającymi dane 1799 pacjentów chorych na cukrzycę typu 2 w wieku średnio 58 lat, u których w celu wyrównania poziomów glikemii wprowadzono do terapii metforminę i uzyskano w wyniku jej zastosowania poprawę metaboliczną, wyrażającą się osiągnięciem lub utrzymaniem poziomów HbA1c<7,0%. Utratę skuteczności leczenia definiowano jako przekroczenie poziomu 7,5% hemoglobiny glikowanej lub konieczność dołączenia drugiego leku hipoglikemizującego. Okres rekrutacji objął lata 2002-2004, a czas obserwacji wyniósł 2-5 lat (tj. do 2008 roku).

Wtórną nieskuteczność monoterapii metforminą odnotowano u 42% badanych (średnio 17,4% w przeliczeniu na rok terapii). Dość wysokie wskaźniki nieskuteczności zmieniały się w zależności od kontekstu klinicznego. Metformina traciła skuteczność działania w tempie 12% rocznie w przypadku  wprowadzenia jej do terapii w ciągu pierwszych trzech miesięcy od rozpoznania cukrzycy oraz w tempie 17,7-21,9% rocznie przypadku późniejszego rozpoczęcia leczenia. U chorych z wyjściowymi poziomami HbA1c <7,0% tempo utraty skuteczności wyniosło 12,3%/rok, w porównaniu z 17,8-19,4%/rok  w przypadku wyjściowych poziomów HbA1c >7%.

A zatem zalecenia terapeutyczne ADA/EASD podkreślające konieczność jak najwcześniejszego farmakologicznego rozpoczęcia leczenia cukrzycy typu 2 są jak najbardziej zasadne,  pozwalają bowiem jak najdłużej chronić komórki beta przed utratą ich funkcji sekrecyjnej.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / marzec 2010
Marek Kowrach