Problemy z opracowaniem nowych antybiotyków

Patrick G.P. Charles i M. Lindsay Grayson – The dearth of new antibiotic development: why we should be worried and what we can do about it MJA 2004;181:549
W Medical Journal of Australia warto polecić artykuł przeglądowy autorstwa Charlesa i Graysona, poświęcony rynkowi antybiotyków i jego perspektywom. Z uwagi na coraz powszechniejsze zjawisko antybiotykooporności, gwałtownie wzrasta zapotrzebowanie na nowe, oryginalne leki. Tymczasem olbrzymia większość antybiotyków wprowadzonych na rynek w ostatnich dekadach to leki określane mianem „me too” – nieznacznie różniące się od swych pierwowzorów.

Dla dużych laboratoriów farmaceutycznych, które w latach 1980-2003 wprowadziły na rynek aż 93% wszystkich nowych antybiotyków, prace badawcze nad kolejnymi stają się coraz mniej opłacalne. Koszt opracowania nowej cząsteczki ocenia się na ponad 500 milionów USD, a czas od rozpoczęcia badań do sprzedaży na 8-10 lat. Tymczasem antybiotyki stosuje się zwykle krótko i ze stosunkowo wąskich wskazań, wykazanie ich skuteczności i bezpieczeństwa wymaga przeprowadzenia wieloletnich badań nierzadko na wielotysięcznych grupach osób, a różne zasady rejestracji leków w poszczególnych krajach dodatkowo utrudniają dostęp do potencjalnych rynków zbytu.

W opinii autorów artykułu, istnieje kilka sposobów na poprawę tej sytuacji. Po pierwsze, należy poprawić kontrolę zakażeń, głównie w lecznictwie zamkniętym, między innymi poprzez racjonalizację antybiotykoterapii i izolowanie zakażonych, co w praktyce oznacza większą dostępność jednoosobowych sal. Po drugie należy stworzyć system zachęt dla firm farmaceutycznych, na przykład w postaci ujednolicenia zasad rejestracji leków, współfinansowania badań nad antybiotykami ze środków publicznych, opracowania nowych zasad współpracy pomiędzy ośrodkami akademickimi a przemysłem farmaceutycznym lub wydłużenia okresu ochrony patentowej. Decyzje powinny być radykalne, niewykluczone bowiem, że grozi nam sytuacja znana z „ery przedantybiotykowej”.

Opracowane na podstawie: Medical Journal of Australia / 2004-11-15