Witamina E w leczeniu i zapobieganiu chorobom – stan obecny i perspektywy

M.J. Friedrich – To E or not to E, vitamin E`s role in health and disease is the question JAMA 2004;292:671
W Journal of the American Medical Association ukazał się artykuł przeglądowy, w którym M.J. Friedrich z Bostonu przedstawił najważniejsze wnioski z konferencji „Vitamin E and Health,” zorganizowanej pod egidą nowojorskiej Akademii Nauk. Wyniki badań epidemiologicznych i retrospektywnych wskazywały na skuteczność witaminy E w szeregu chorób, od zawału serca do niektórych nowotworów. Niestety, niemal żadnej z korzyści zdrowotnych wynikających z jej zastosowania nie udało się jednoznacznie potwierdzić w prospektywnych próbach klinicznych.

Mimo to, zdaniem uczestników konferencji, z witaminą E można wiązać nadzieje. Dotychczas koncentrowano się głównie na antyoksydacyjnych właściwościach witaminy E. Obecnie wiadomo, że działa ona również przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo oraz moduluje odpowiedź immunologiczną. W większości badań oceniano skuteczność tylko jednego z ośmiu związków chemicznych wchodzących w skład cząsteczki witaminy E – alfa-tokoferolu. Obecnie uwaga koncentruje się na gamma-tokoferolu. Niedawno wykazano, że wysokie stężenie tego związku wiąże się ze znamiennym obniżeniem ryzyka raka prostaty. Z kolei, wyniki badań na zwierzętach świadczą o tym, że gamma-tokoferol może odgrywać rolę w zapobieganiu rakowi jelita grubego. Przy tej okazji wykryto nieznaną dotąd właściwość tego związku – hamowanie ekspresji onkogenów. Równie obiecujące są badania nad innym związkami wchodzącymi w skład cząsteczki witaminy E – tokotrienolami. Są już dowody na to, że tokotrienole hamują wzrost guzów piersi (prawdopodobnie w mechanizmie apoptozy) w stężeniu wielokrotnie niższym niż alfa-tokoferol.

Podsumowując, pomimo rozczarowujących wyników niektórych badań klinicznych, lista chorób będących potencjalnymi wskazaniami do zastosowania witaminy E jest coraz dłuższa.

Opracowane na podstawie: JAMA / 2004-08-11