Zawartość substancji smolistych w papierosach a ryzyko raka płuc

Jeffrey E. Harris i wsp – Cigarette tar yields in relation to mortality from lung cancer in the cancer prevention study II prospective cohort, 1982-8 BMJ 2004;328:72
Odpowiedzią przemysłu tytoniowego na oskarżenia o szkodliwość palenia było wprowadzenie na rynek papierosów z filtrem z celulozy (lata 50-te ubiegłego stulecia), a następnie ze zmniejszoną zawartością substancji smolistych (lata 70-te ubiegłego stulecia). Wyniki nielicznych badań nad zależnością pomiędzy paleniem a rakiem płuc, w których uczestniczyły osoby palące papierosy z obniżoną zawartością substancji smolistych, były niejednoznaczne, głównie z uwagi na niedostatecznie długi okres obserwacji.

W British Medical Journal opublikowano wyniki prospektywnego badania CPS-II (Cancer prevention study II), w którym na grupie 364 239 mężczyzn i 576 535 kobiet w wieku ≥30 lat, analizowano zależność pomiędzy paleniem papierosów o różnej zawartości substancji smolistych (w momencie włączenia do próby), a śmiertelnością z powodu raka płuc w obserwacji 6-letniej.

Zgodnie z oczekiwaniami ryzyko śmierci z powodu raka płuc było znamiennie niższe u osób nigdy nie palących i tych, które rzuciły nałóg przed rozpoczęciem badania, niż u palaczy. Palacze papierosów bez filtra, z dużą zawartością substancji smolistych (≥22 mg) byli bardziej narażeni na zachorowanie niż osoby palące papierosy ze średnią zawartością substancji smolistych (15-21 mg). Ryzyko rozwoju raka płuc u osób palących papierosy z niską (8-14 mg) i bardzo niską (≤7 mg) zawartością substancji smolistych było porównywalne do obserwowanego u palaczy papierosów ze średnią zawartością tych substancji [współczynnik ryzyka zachorowania u mężczyzn odpowiednio: 1.02 (95% CI: 0.90-1.16) i 1.17 (0.95-1.45), a u kobiet odpowiednio: 0.95 (0.82-1.11) i 0.98 (0.80-1.21)].

W podsumowaniu autorzy zauważają między innymi, iż uzyskane przez nich wyniki podważają twierdzenie o liniowej zależności pomiędzy zawartością substancji smolistych a ryzykiem rozwoju choroby nowotworowej. Podkreślają również, że zmniejszenie popularności papierosów bez filtra, z dużą zawartością substancji smolistych, może przynieść korzyści w krajach, w których ich udział w rynku tytoniowym jest znaczący (w Wielkiej Brytanii i USA stanowią one mniej niż 1% sprzedawanych papierosów ale we Francji około 15%, w krajach Europy Wschodniej 6%-20%, a w Chinach 20%).

Opracowane na podstawie: BMJ / 2004-01-10