Jakość kontroli ciśnienia tętniczego w skali świata

Rahimi K i wsp – The Epidemiology of Blood Pressure and Its Worldwide Management LINK: Circ Res. 2015;116:925

Pomimo szerokiej gamy dostępnych na rynku produktów leczniczych wyniki leczenia nadciśnienia tętniczego nie są zadowalające. Badanie The Prospective Urban Rural Epidemiology wykazało, że wśród chorujących na nadciśnienie tylko 40,6% otrzymało leczenie, a spośród leczonych kontrolę ciśnienia (<140/90 mm Hg) uzyskano tylko u 32,5%. Dane te znacznie różnią się w zależności od kraju, co przedstawia poniższa tabela. Państwa zostały podzielone ze względu na dochód.

Wszyscy badani

Świadomi choroby

Otrzymujący leczenie

Kontrolowani

Odsetek leczonych z BP<140/90 mm Hg

Kraje o wysokim dochodzie

6263

3070 (49%)

2924 (46,7%)

1189 (19%)

40,7%

Kraje o średnio-wysokich dochodach

18123

9516 (52,5%)

8761 (48,3%)

2833 (15,6%)

32,3%

Kraje o średnich dochodach

23269

10134 (43,6%)

8595 (36,9%)

2314 (9,9%)

26,9%

Kraje o niskich dochodach

10185

4157 (40,8%)

3230 (31,7%)

1298 (12,7%)

40,2%

Wszystkie kraje

57840

26877 (46,5%)

23510 (40,6%)

7634 (13,2%)

32,5%

W USA stosowanie środków hipotensyjnych wzrosło z 64% w 2001r. do 77% w 2009r. Zapotrzebowanie na politerapię wzrosło z 37% do 48%. Ciągle pozostaje jednak 23% pacjentów nie zażywających żadnych leków. Dodatkowo tylko u 47% uzyskuje się optymalne wartości ciśnienia. Natomiast badania z Wielkiej Brytanii ujawniły, że od roku 1994 średnie wartości ciśnienia skurczowego obniżyły się ze 150 mm Hg do 135,4 mm Hg w 2007r. Może być to jednak związane ze zmianami w wytycznych, od kiedy zalecono terapię u osób z nadciśnieniem łagodnym (140-150 mm Hg). W wielkiej Brytanii odsetek z kontrolowanym nadciśnieniem wynosi 37%.

Jedną z sugerowanych przyczyn niezadowalających rezultatów leczenia może być niestosowanie się przez  pacjentów do zaleceń. Na terenie Włoch przeprowadzono badania w ośrodkach pierwszego kontaktu. Okazało się, że tylko 8,1% sumiennie stosowało się do zaleceń lekarskich. Podobne badania przeprowadzono w Finlandii, gdzie naukowcy obliczyli 3 x większe prawdopodobieństwo udaru ze skutkiem śmiertelnym u osób nieprzyjmujących regularnie leków. Na terenie Stanów Zjednoczonych pacjentami, którzy nie przestrzegali zaleceń, byli najczęściej ludzie młodzi (30-39 lat), pochodzenia latynoamerykańskiego,z dochodem rocznym na rodzinę < 55 000 dolarów rocznie, bez ubezpieczenia medycznego oraz bez wizyt lekarskich w przeciągu poprzedzającego roku. Widoczne są też różnice nie tylko między krajami, ale też mieszkańcami miast i wsi tego samego państwa. W krajach o niskim przychodzie optymalne ciśnienie uzyskuje się u 13% mieszkańców miast, natomiast tylko 7% u mieszkańców wsi.

Podsumowując, pomimo szerokiej wiedzy i dostępności farmakoterapii nadciśnienie tętnicze nadal pozostaje w dużej mierze nieposkromione. Świadomość ryzyka nie zawsze wiąże się z przestrzeganiem zaleceń lekarskich, a branie leków nie zawsze skutkuje uzyskaniem optymalnych wartości ciśnienia. Należy zbadać przyczyny tego zjawiska, aby poprawić stan zdrowia populacji na całym świecie.

Opracowane na podstawie: Internet / 13 marca 2015
Magdalena Cieplak