Seria „less is more” – bezobjawowa bakteriuria

Jennifer Weiskopf, Serena Scott – Asymptomatic Bacteriuria, What Are You Treating? LINK: JAMA Internal Medicine 2015;175:344

Na  łamach JAMA Internal Medicine w serii „less is more” omówiono przypadek bezobjawowej bakteriurii u 80-letniego mężczyzny ze śródmiąższową chorobą płuc i zakrzepicą żył głębokich, konsultowanego   z powodu zaostrzenia prawokomorowej niewydolności serca. W rutynowym badaniu moczu stwierdzono ropomocz i dodatni wynik oznaczenia esterazy leukocytowej. Chory nie  zgłaszał objawów charakterystycznych  dla zapalenia dróg moczowych. W oczekiwaniu na posiew rozpoznano infekcję choremu podano dożylnie ceftriaxon.

Komentując niniejszy przypadek autorki artykułu przypominają, że bakteriurię definiuje się jako dodatni posiew w mianie 100 000 CFU/mL  (pojedynczy patogen) w 1 niezanieczyszczonej próbce moczu u mężczyzn i w 2 próbkach u kobiet. U chorych cewnikowanych miano progowe to 100 CFU/mL.

Bakteriuria klasyfikowana jest jako bezobjawowa (asymptomatic bacteriuria, ABU) w przypadku braku objawów ze strony dróg moczowo-płciowych.  Terapia ABU przynosi korzyści u ciężarnych, u których badania przesiewowe i leczenie zmniejszają liczbę przypadków zapalenia górnych dróg moczowych u matek oraz ryzyko przedwczesnego porodu i niskiej masy urodzeniowej u dzieci. Leczenie ABU zmniejsza ryzyko bakteriemii u osób poddawanych zabiegom urologicznym powodującym przerwanie błony śluzowej, w tym przezcewkowej resekcji stercza.

W innych populacjach osób dorosłych, kobiet nie będących w ciąży, osób starszych i podopiecznych domów opieki, zarówno cewnikowanych jak i bez cewnika badania niezmiennie wykazują brak korzyści leczenia.

W opublikowanym niedawno przeglądzie systematycznym Dull i wsp. odnotowali, ze chorzy z ABU mieli nieznacznie wyższe ryzyko wystąpienia objawowych zakażeń dróg moczowych  w porównaniu z osobami bez bakteriurii, ale leczenie ABU nie zmniejszyło ryzyka infekcji objawowej. W prospektywnej randomizowanej próbie klinicznej z udziałem aktywnych seksualnie młodych kobiet wykazano że ABU może mieć nawet działanie ochronne. Wg Dull i wsp. liczebność grupy chorych, w której leczenie ABU doprowadzi do wystąpienia szkody wynosi od 2 do 10 osób (dla zwiększenia oporności bakteryjnej, superinfekcji, oraz zakażenia Clostridium difficile). Autorki komentarza uznają zatem praktykę powszechnego leczenia ABU za nieuzasadnioną.

Opracowane na podstawie: JAMA / Marzec 2015
Magdalena Lipczyńska