Czy wytyczne żywieniowe dotyczące spożycia tłuszczów były niezgodne z EBM?

Zou00eb Harcombe i wsp – Evidence from randomised controlled trials did not support the introduction of dietary fat guidelines in 1977 and 1983: a systematic review and meta-analysis LINK: Open Heart 2015;2:e000196 (dostępny pełen tekst)

W Open Heart opublikowano pracę mającą na celu ocenę wskazówek żywieniowych przyjętych przez organy zdrowa publicznego na terenie Stanów Zjednoczonych (1977) oraz w Wielkiej Brytanii (1983). Zalecały one redukcję spożycia tłuszczów do 30% dziennego zapotrzebowania energetycznego, w tym do 10% miały stanowić tłuszcze nasycone. Celem tych zmian miała być redukcja zapadalności na chorobę wieńcową. W związku z wątpliwościami  na temat słuszności ich wprowadzenia, naukowcy postanowili przeanalizować dostępne w tamtych czasach badania naukowe.

W swojej pracy Harcombe Z i wsp. przedstawiają wyniki przeglądu systematycznego oraz meta-analizę randomizowanych badań kontrolowanych na temat związku między spożyciem tłuszczu, stężeniem cholesterolu w osoczu krwi oraz zapadalnością na chorobę niedokrwienną serca, opublikowanych przed wprowadzeniem wytycznych. Meta-analiza objęła 6 badań z udziałem 2467 mężczyzn.

Autorzy podkreślają, że mimo iż uzyskano obniżenie średniego stężenia cholesterolu w surowicy krwi, nie wpłynęło to znacząco na obniżenie śmiertelności z powodu choroby niedokrwiennej serca, ani na umieralność z jakiejkolwiek przyczyny. Podważa to rolę stężenia cholesterolu jako głównego pośrednika rozwoju choroby wieńcowej oraz roli obniżania spożywania tłuszczów (w tym nasyconych) w diecie. Wspominają oni o niedoskonałościach w metodyce przeprowadzonych badań. Część z nich polegała na poradnictwie dietetycznym, do którego podporządkowanie się trudno jest zweryfikować.

Autorzy w swojej pracy wykazali, że dostępne do 1983 r. randomizowane badania kontrolne  nie wykazały istotnej zależności między dietą ubogą w tłuszcze nasycone a ryzykiem zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca, zatem nie było naukowej podstawy do modyfikacji zaleceń dietetycznych. Ich zdaniem  wytyczne żywieniowe, które wówczas dotyczyły 220 milionów obywateli Stanów Zjednoczonych oraz 56 milionów obywateli Wielkiej Brytanii, nie powinny były być wprowadzone jako niezgodne z zasadami Evidence Based Medicine.

Opracowane na podstawie: Internet / 7 lutego 2015
Magdalena Cieplak