Nadużywanie suplementów diety – postępowanie z pacjentem

Anna Strewler i wsp – Approach to Overuse of Herbal and Dietary Supplements. A Teachable Moment LINK: JAMA Intern Med. 2014 Jul;174:1033

Na łamach JAMA Internal Medicine ukazała się praca Anny Strewler i wsp. dotycząca nadużywania preparatów ziołowych i suplementów diety. Artykuł oparty jest na przypadku ponad 80-letniego pacjenta oddziału geriatrycznego, który był przyjęty w celu oceny funkcji poznawczych. Okazało się, że pacjent przyjmował ponad 50 różnych preparatów mających mieć działanie poprawiające pamięć, funkcje seksualne, trawienie, objawy ze strony układu moczowego oraz opóźniać starzenie. Wśród tych preparatów były witaminy, sole mineralne, aminokwasy, hormony i preparaty kofeiny o działaniu stymulującym.  Pacjent wydawał na nie ponad 9000 dolarów kwartalnie.

Zioła i witaminowe suplementy diety stosowane są powszechnie. Amerykanie wydali w 2012 roku na suplementy diety 32,5 miliarda dolarów. Lekarze powinni zawsze pytać chorych o przyjmowanie takich preparatów, mając na uwadze medyczne i niemedyczne działania niepożądane. Wskazane jest wspólne z pacjentem podejmowanie decyzji dotyczącej stosowania takich preparatów.

Nadużywanie, błędne dawkowanie i stosowanie niewłaściwych suplementów jest równie częste jak polipragmazja. Przy ordynowaniu czy opiniowaniu suplementów diety należy wziąć pod uwagę interakcje z lekami, działania niepożądane, ilość już stosowanych przez pacjenta leków, koszty leczenia oraz możliwe objawy odstawienne w przypadku niekontynuowania terapii.

Za suplementy diety w USA odpowiada Dietary Supplement Health and Education Act z 1994 roku, które to rozporządzenie nie wymaga przeprowadzenia dokładnych badań ich skuteczności i bezpieczeństwa. Niewiele jest naukowych opracowań dotyczących omawianej kwestii. Ashar i Rowland-Seymour zaproponowali sześciokrokowy model zachęcający do dzielenia z pacjentem decyzji: pytanie o stosowanie suplementów, ocena korzyści opartych na faktach, przedyskutowanie bezpieczeństwa, porównanie środków do dostępnych leków konwencjonalnych, ocena odpowiedzi terapeutycznej i skutków ubocznych.

Postępowanie skoncentrowane na pacjencie i związane z dialogiem pacjent-lekarz pozwala na bezpieczne i świadome stosowanie suplementów diety i powinno być częścią indywidualnego planu terapeutycznego.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / Lipiec 2014
Magdalena Wiśniewska

Dodaj komentarz