Kto i co determinuje skuteczność lekarza w terapii chorób przewlekłych?

Paul J. Hershberger i wsp – Who Determines Physician Effectiveness? LINK: JAMA. 2014;312:2613

Na łamach JAMA ukazała się praca Paula J. Hershbergera i wsp. ukazała się praca dotycząca oceny skuteczności lekarza.

Skuteczność postępowania terapeutycznego jest w dużej mierze determinowana przez zachowanie chorego. Choroby przewlekłe są najczęściej monitorowane poprzez różnorodne markery, takie jak np. poziom hemoglobiny glikowanej czy wysokość ciśnienia tętniczego. Niestety, możliwość wpływu lekarza na wyniki leczenia jest ograniczona. Badania wykazały, że zaledwie 10% różnic w  skuteczności leczenia wynika z wpływu opieki medycznej, a aż 50% może wiązać się z czynnikami behawioralnymi i socjalnymi.

Lekarze oceniają czynniki ryzyka, diagnozują chorobę, przepisują leki, edukują pacjentów w odniesieniu do odpowiednich zmian stylu życia. Rezultat takiego postępowania jest jednak ograniczony przez niezastosowanie się chorego do proponowanych zmian (np. diety, ćwiczeń, zaprzestania palenia). Odsetek pacjentów nieprzyjmujących zaleconych leków sięga nawet 50%, przy czym pierwotny brak współpracy (np. niewykupienie recepty) dotyczy około 30% chorych. Część czynników związanych ze zdrowiem pacjentów nie wiąże się bezpośrednio z zachowaniem lekarzy. Wpływ na przewidywaną długość życia ma także poziom wykształcenia, czynniki socjoekonomiczne i pozytywne nastawienie do życia.

Widać zatem, że przepisywanie recept, edukacja i zalecenia dla pacjentów niekoniecznie są w stanie zmienić postępowanie chorych. Wiele w prowadzeniu pacjentów z chorobą przewlekłą zależy od podejścia samego pacjenta. Przecenianie wpływu paternalistycznego edukowania chorych wprowadza we frustrację obie strony. Należy skupić się na pytaniu, słuchaniu i zrozumieniu, także okoliczności życia pacjenta, środowiska, czynników stresogennych, barier i celów.

Lekarz powinien postępować w sposób szanujący autonomię pacjenta, wspierając go, co zwiększa prawdopodobieństwo zmiany trybu życia na zdrowszy. Podejście stawiające w centrum pacjenta może być korzystne także dla lekarza. Często przyczyną frustracji i wypalenia lekarzy jest niestosowanie się chorego do zaleceń. Realnie postawione cele wytyczone wspólnie z pacjentem są możliwe do zrealizowania i przyczyniają się do poprawy relacji pacjent-lekarz.

Opracowane na podstawie: JAMA / 24 grudnia 2014
Magdalena Wiśniewska

Dodaj komentarz