Leki moczopędne odmienności i podobieństwa

G. C. Roush, R.Kaur i M.E. Ernst – Diuretics: A Review and Update LINK: J Cardiovasc Pharmacol Ther 2014;19;5-13

Diuretyki stanowią niejednorodną grupę leków, bez których trudno sobie wyobrazić skuteczną terapię nadciśnienia tętniczego (NT), niewydolności serca (NS), hiperwolemii czy też zaburzeń elektrolitowych. Ostatnio ukazał się artykuł poglądowy poświęcony temu zagadnieniu.

Zasadniczym mechanizmem działania diuretyków jest blokowanie resorpcji Na w nefronie. Inhibitory anhydrazy węglanowej (np. acetazolamid) działają poprzez hamowanie reabsorpcji Na+ i HCO3 – a także wody. Diuretyki pętlowe (np. furosemid, torasemid) w cz. wstępującej pętli Henlego zmniejszają wychwyt Na+, K+ i Cl-. Miejscem działania leków tiazydowych jest część dystalna cewki krętej, w której dochodzi do upośledzenia reabsorpcji Na+ i Cl-. Dodatkowo, tiazydy obniżają opór obwodowy. Odmienną grupą preparatów są leki oszczędzające potas, upośledzające reabsorpcję Na+ , jednocześnie prowadzące do zmniejszenia sekrecji jonów H+ i K+.

W ostatnich kilku latach opublikowano wyniki metaanaliz wskazujących na wysoką skuteczność działania leków triazydowych w  NT. W porównaniu z innymi preparatami hipotensyjnymi, tiazydy i leki tiazydopodobne były co najmniej tak samo skuteczne  w zmniejszaniu ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych. Natomiast odnośnie zapobiegania udarom mózgu, tiazydy w porównaniu z lekami beta adrenolitycznymi (p=0,013) i inhibitorami enzymu konwertującego angiotensynę (p=0,046 ) prowadziły do redukcji częstości zdarzeń.

Dodatkowo, porównując działanie chlortalidonu i hydrochlorotiazydu w NT stwierdzono wyższą skuteczność chlortalidonu (większa o 1/5 redukcja częstości incydentów sercowo-naczyniowych). Ponadto, w porównaniu z placebo, chlortalidon istotnie wydłużał przeżycie.  Również inny lek z tej grupy, indapamid (tzw. preparat tiazydopodobny), charakteryzuje się istotnym, korzystnym wpływem na przeżywalność  u osób powyżej 80 roku życia z NT.

W niewydolności serca udokumentowano wydłużenie przeżycia w następstwie stosowania antagonistów aldosteronu (AA). Należy także zauważyć, że zarówno spironolakton jak i eplerenon skutecznie zmniejszają białkomocz w niewydolności nerek. Dodatkowo AA zmniejszają ryzyko nagłego zgonu (dla spironolaktonu jest to redukcja o 21%).

Interesujące informacje pochodzą z badań z zastosowaniem diuretyków pętlowych. W jednym z doniesień (u chorych z NS) okazało się, że azosemid skuteczniej od furosemidu hamował aktywację neurohormonalną i zmniejszał ryzyko wystąpienia hospitalizacji lub zgonów sercowo-naczyniowych (o 45%). W analizowanych łącznie dwóch badaniach z torasemidem zaobserwowano zmniejszenie hospitalizacji NS o 59% w grupie torasemidu, w porównaniu z furosemidem.

Innym ciekawym spostrzeżeniem jest różna skuteczność hipotensyjna w zależności od pory dawkowania leków pętlowych. Jak wynika z pracy oceniającej torasemid, stosowanie leku na noc w porównaniu z dawkowaniem porannym, prowadziło do lepszej kontroli ciśnienia (64% vs 23%, p<0,001).

Podsumowując, stosując leki moczopędne należy zdawać sobie sprawę z ich różnorodności, co musi być uwzględniane w planowaniu leczenia odmiennych grup chorych.

Opracowane na podstawie: Internet / Styczeń 2015
Tomasz Rywik